اگر کمی به عقبتر برگردیم، در میان رؤسای جمهور ایران پس از انقلاب، شهید آیتالله سیدعلی خامنهای تنها یک بار به نیویورک رفتند و آیتالله هاشمی رفسنجانی هم هرگز برای حضور در مجمع عمومی سازمان ملل، عازم نیویورک نشد. اما سیدمحمد خاتمی، رئیس دولتهای هفتم و هشتم در حالی ۲ سفر به نیویورک را در کارنامه خود دارد که با همان دو سفر توانست نام خود را در حافظه جهانی ثبت کند. او در اولین حضورش در نیویورک با طرح ایده «گفتوگوی تمدنها» موجی از توجه و تحسین در سراسر جهان به همراه داشت و این نظریه به یکی از پرخبرترین پیامهای ایران پس از انقلاب تبدیل شد.
دولت هفتم در آن سالها که با دولت بیل کلینتون و جورج بوش پسر در آمریکا همزمان بود، موضوع ترمیم وجهه بینالمللی جمهوری اسلامی در دستور کار تهران قرار داشت و گفتوگوهایی پیرامون مسئله افغانستان و عراق بین تهران و واشینگتن در جریان بود.
از همین رو، خاتمی در آن نشست گفته بود: «به نام جمهوری اسلامی ایران، پیشنهاد میکنم که به عنوان گام اول سال ۲۰۰۱ از سوی سازمان ملل، سال گفتوگوی تمدنها نامیده شود؛ با این امید که با این گفتوگو نخستین گامهای ضروری برای تحقق عدالت و آزادی جهانی برداشته شود.» …
