بازار
مقدمه اول
در یک اشاره اجمالی در بررسی زمینه های تاریخی ترجمه فارسی به اردو برای فهم دوره پس از انقلاب، باید گفت که در شبه‌قاره، ترجمه آثار فارسی به اردو سابقه‌ای چندصدساله دارد. در ابتدا بیشتر آثار عرفانی، اخلاقی، تاریخی، تفسیری، شعر و ادبیات کلاسیک، آثار سعدی، حافظ، مولانا و دیگر شاعران ترجمه می‌شدند. پس از تأسیس پاکستان نیز، ترجمه فارسی به اردو ادامه پیدا کرد و در سال‌های نخست، متون عرفانی و کلاسیک فارسی در اولویت مترجمان بودند و سپس توجه آنان به داستان کوتاه و رمان معاصر ایرانی افزایش یافت. فارسی که قرن‌ها زبان اداری، علمی و ادبی بخش بزرگی از شبه‌قاره هند بود بر شکل‌گیری واژگان، سبک ادبی و فرهنگ اردو تاثیر بسیار عمیق گذاشت. پژوهش‌های دانشگاهی نیز تأکید می‌کنند که فارسی نه‌تنها بر واژگان اردو، بلکه بر قالب‌های ادبی و مجموعه‌ای از تصاویر و مفاهیم ادبی آن تأثیر گذاشته است. ویژگی‌های زبانی فارسی و اردو و نزدیکی دو زبان مزیت بزرگی برای مترجمان است. خط مشترک تاریخی، واژگان عربی و فارسی مشترک فراوان و سنت ادبی مشترک، کار ترجمه را تا حدی آسان می کند، هرچند ساختار دستوری و معنایی این دو زبان یکسان نیست.
مقدمه دوم
درباره ترجمه کتاب‌های فارسی به زبان اردو پس از انقلاب اسلامی ایران (۱۳۵۷/۱۹۷۹) از زوایای گوناگونی می توان پرداخت و گزارش کرد. در این گزارش، هم ترجمه آثار دینی و انقلابی و هم ادبیات معاصر، داستان و رمان، آثار تاریخی و فرهنگی و نیز نقش نهادهای مؤثر در این جریان جای بحث و بررسی بسیاری دارد که در این مقال به اختصار بیان می شود.
با این پیشینه، انقلاب اسلامی ایران، نقطه عطف تازه‌ای در روابط فارسی و اردو ایجاد کرد. پس از انقلاب، ترجمه از فارسی به اردو دیگر صرفاً انتقال ادبیات کلاسیک نبود؛ بلکه به یکی از ابزارهای مهم دیپلماسی فرهنگی از راه انتقال اندیشه‌های انقلاب اسلامی، آثار امام خمینی، اندیشه سیاسی و اجتماعی جمهوری اسلامی ایران، آثار متفکران دینی، ادبیات دفاع مقدس و ادبیات داستانی و سایر حوزه های فرهنگی ایران تبدیل شد. این آثار در ایران، پاکستان و هند، توسط ناشران دولتی و خصوصی، مراکز فرهنگی، حوزه‌های علمیه، دانشگاه‌ها و مؤسسات مذهبی منتشر شده‌اند و کتاب‌شناسی آنها پراکنده است؛ اما فهرست قطعی درباره «تعداد کل ترجمه‌ها» در دست نیست. …
