بازار
آموزش و به‌کارگیری مدل‌های هوش مصنوعی در مراکز داده بزرگی انجام می‌شود که برق زیادی مصرف می‌کنند. یک مرکز داده معمولی که روی هوش مصنوعی تمرکز دارد، به اندازه ۱۰۰ هزار خانوار برق مصرف می‌کند؛ به همین دلیل، مصرف انرژی در قلب این پرسش قرار دارد که هوش مصنوعی چگونه بر تغییرات اقلیمی اثر می‌گذارد.
مصرف مراکز داده در حال افزایش است
مصرف انرژی هوش مصنوعی به‌سرعت در حال افزایش است. بر اساس آمار آژانس بین‌المللی انرژی، برقی که برای آموزش و اجرای مدل‌های زبانی بزرگ استفاده می‌شود، از زمان عرضه چت‌جی‌پی‌تی در نوامبر ۲۰۲۲ میلادی حدود ده برابر شده است. مراکز داده هوش مصنوعی در آینده بسیار بیشتر از امروز (شاید ۲۰ برابر بیشتر) برق مصرف خواهند کرد.
هوش مصنوعی روزبه‌روز بیشتر استفاده می‌شود و این روند همچنان ادامه دارد. سوندار پیچای (Sundar Pichai)، مدیرعامل آلفابت (شرکت مادر گوگل)، به‌تازگی اظهار کرده است: استفاده ماهانه از محصولات هوش مصنوعی گوگل از سال گذشته هفت برابر شده و به ۳.۲ کوادریلیون توکن (واحد‌های داده که مدل‌های هوش مصنوعی می‌خوانند و پردازش می‌کنند) رسیده است.
با این حال، مصرف برق به‌ازای هر درخواست هوش مصنوعی در حال کاهش است؛ یعنی بهره‌وری در حال افزایش است. مشکل اینجاست که تقاضای ما برای هوش مصنوعی هم در حال افزایش است. اقتصاددانان این را پارادوکس جونز می‌نامند: هرچه فناوری کارآمدتر و ارزان‌تر شود، مردم بیشتر از آن استفاده می‌کنند؛ مثلاً اگر ماشینی بنزین کمتری مصرف کند، مردم بیشتر رانندگی می‌کنند و مصرف کل بنزین بالا می‌رود.
هوش مصنوعی سالانه حدود ۱۵۵ تراوات‌ساعت برق مصرف می‌کند و یک‌سوم انرژی مصرفی مراکز داده را تشکیل می‌دهد؛ این عدد زیادی است، اما هنوز فقط حدود ۰.۵ درصد برق جهان و حدود ۰.۱ درصد کل انرژی جهان (با احتساب نفت، گاز و زغال‌سنگ) است. اما مراکز داده همه‌جا پخش نیستند؛ بلکه در برخی مکان‌ها متمرکز می‌شوند. در مناطقی مثل ایرلند و شمال ویرجینیا، همین حالا برق محلی زیر فشار است.
هوش مصنوعی چگونه می‌تواند به اقلیم کمک کند؟
…
