ریش‌سفیدی؛ آدم‌هایی که دعواها را تمام می‌کنند

هفت صبح، رضا نیکنام|  روزگاری بود که در هر محله‌ای، تکیه‌گاهی بود به نام «ریش‌سفید»؛ مردانی که کلامشان حکم قانون بود و حضورشان آرامش‌بخش. در آن روزها، میانداری نه یک انتخاب، بلکه یک وظیفه‌ اخلاقی بود و هنر«کدخدامنشی»  در آشتی دادن دو دل رنجور، جایگاه اجتماعی والایی داشت. اما امروز با پیشرفت شهرها و تغییر سبک زندگی، این پیوندهای محکم در حال سست شدن است.

 

انگار غبار مدرنیته، نقش میانداران را کم‌رنگ کرده و جایگاه بزرگان محله را با آن جایگزین کرده است، اما در عمل وقتی سایه‌ حمایت ریش‌سفیدان از محله‌ها برداشته شد، کوچک‌ترین اختلافات هم می توانست به دعواهای حقوقی بدیل شد و ساده‌ترین چالش‌های شهری، به دغدغه‌هایی پیچیده و حل‌نشدنی برای ساکنان تبدیل گشت؛ چرا که دیگر کسی نبود تا با یک نفس و جمله حق و عدل، گره‌های کور را باز کند.

 

اما در میان این همه فراموشی، هنوز هم هستند نقاطی که هنوز میاندارهایشان، حاکمان محلی آنجا هستند و سنت دیرین «پدری کردن برای محله» در آنها زنده مانده است. مناطقی که در آن، هنوز می‌توان به انسان‌ها تکیه کرد و مردانی هستند که درست مانند پدرانشان، حامی بی‌چشم‌داشت همسایگان و ساکنان محله‌اند و اجازه نمی‌دهند شعله‌ کینه؛ سوء تفاهم یا تنهایی، آرامش خانه‌ها را از بین ببرد.

 

محله‌هایی مانند، محله قدیمی خلیج‌فارس در جنوب تهران است؛ جایی که در آن، میانداری و ریش‌سفیدی هنوز حکم حرف اول و آخر را می‌زند. اینجا کوچه‌ها فقط مسیر رفت و آمد نیستند. در میان خانه‌های آجری و درختان کهن، مردانی زندگی می‌کنند که سال‌هاست نامشان با مهربانی گره خورده است. مردانی که اگر مشکلی پیش بیاید، اولین کسی هستند که مردم به سراغشان می‌روند. اگر کدورتی باشد، میاندار می‌شوند. اگر جهیزیه‌ای نباشد، بانی می‌شوند و اگر خانواده‌ای در آستانه فروپاشی باشد، آشتی می‌دهند. اینها همان ریش سفیدان محله‌اند. همان‌هایی که بدون هیچ چشم‌داشتی، دل‌ها را به هم پیوند می‌زنند.

  …