بازار
نسبت نقدینگی به تولید ناخالص داخلی نیز پس از سه سال کاهش متوالی، بار دیگر صعودی شد و از ۴۲.۰۴ درصد در سال ۱۴۰۳ به ۴۳.۷۳ درصد در سال ۱۴۰۴ رسید. این نسبت در سال ۱۴۰۰ حدود ۵۶.۶۳ درصد بود و تا سال ۱۴۰۳ به‌تدریج کاهش یافته بود. بااین‌حال، افزایش دوباره آن نشان می‌دهد که در سال گذشته حجم نقدینگی سریع‌تر از ارزش اسمی تولید رشد کرده است.
در سال ۱۴۰۴ بیش از ۵ هزار و ۴۰۰ همت به حجم نقدینگی افزوده شد؛ اما سرمایه‌گذاری حقیقی در ماشین‌آلات ۵.۷ درصد کاهش یافت. بنابراین، افزایش منابع پولی با تقویت متناسب ظرفیت تولید همراه نبود.
البته نسبت نقدینگی به تولید به‌تنهایی مشخص نمی‌کند چه میزان از منابع مالی به بخش مولد اختصاص یافته است. بااین‌حال، افزایش این نسبت در کنار کاهش سرمایه‌گذاری، پرسش مهمی درباره کیفیت تأمین مالی اقتصاد مطرح می‌کند که چرا بزرگ‌تر شدن حجم پول به افزایش متناسب سرمایه‌گذاری و تولید منجر نشده است؟۵۰ جهش پایه پولی؛ ردپای بانک مرکزی در آمارها
در کنار رشد نقدینگی، پایه پولی نیز در سال ۱۴۰۴ جهشی قابل‌توجه داشت. این متغیر از حدود هزار و ۳۵۹ همت در پایان سال ۱۴۰۳ به حدود ۲ هزار و ۱۹۶ همت در پایان سال گذشته رسید. به این ترتیب، نرخ رشد پایه پولی از ۲۴.۵ درصد در سال ۱۴۰۳ به ۶۱.۵ درصد در سال ۱۴۰۴ افزایش یافت؛ یعنی شتاب رشد آن طی یک سال حدود ۳۷ واحد درصد بیشتر شد.
پایه پولی از آن جهت اهمیت دارد که یکی از مبانی اصلی خلق نقدینگی در نظام بانکی است. افزایش آن می‌تواند ظرفیت گسترش سپرده‌ها و بدهی‌های شبکه بانکی را افزایش دهد، اما برای شناسایی منشأ این تحول باید اجزای ترازنامه بانک مرکزی را بررسی کرد. …
