چرا خانواده‌های پرجمعیت باید بابت انتخابشان تحقیر می‌شوند؟

به گزارش خبرگزاری مهر، گروه دین، حوزه و اندیشه، سیده فاطمه سادات کیایی؛ اکثر کشورها و جوامع نگاه مثبتی به خانواده‌های پرجمعیت دارند؛ نگاهی که والدین را به خاطر داشتن فرزندان بیشتر تکریم و از آن‌ها قدردانی می‌کند. این مسئله البته فقط در نگاه حاکمیتی و از منظر ازدیاد جمعیت دارای ارزش معنوی نیست. هرچند فرزندآوری و در راستای آن، ازدیاد نسل و افزایش جمعیت، همواره یکی از مؤلفه‌های قدرت ملت‌ها محسوب می‌شده است، در نگاه جامعه‌شناختی و مردمی نیز خانواده‌های دارای چند فرزند از جایگاه ارزشمندی برخوردارند. به‌خصوص اینکه در دهه‌های اخیر و در نتیجه گسترش استفاده از ابزارهای پیشگیری از بارداری و افزایش آگاهی نسبت به موضوعات جنسی، داشتن فرزند دیگر نه یک اتفاق غیرمنتظره و غیرارادی، بلکه انتخابی آگاهانه شمرده می‌شود.

اگر روزی چین به واسطه جمعیت بالای خود، سیاست‌های کنترل جمعیت و تک‌فرزندی را اجرا کرد، پس از مدتی، با آگاهی از آثار سوء این تصمیم که به افزایش جمعیت کهنسال و سالمند در این کشور، کاهش آمار زاد و ولد و در نتیجه، کاهش جمعیت منجر شد، سیاست‌های خود را تغییر داد. این موضوع در دهه‌های شصت و هفتاد نیز در کشور ما اجرا شد. از آنجا که در دهه‌های ۳۰، ۴۰ و ۵۰ شمار جمعیت شهرها و روستاها در حال افزایش بود، پس از انقلاب، سیاست‌های کاهش جمعیت اتخاذ شد. وقوع جنگ در دهه شصت نیز مسئولان نظام سلامت را به این نتیجه رساند که پیشگیری از زاد و ولد و کنترل جمعیت از طریق راهکارهای آموزشی و ترویج فرهنگ دو یا سه‌فرزندی می‌تواند کشور را به سمت کاهش جمعیت و در نتیجه، ارتقای کیفیت زندگی سوق دهد؛ اتفاقی که با شعارهایی از قبیل «فرزند کمتر، زندگی بهتر» در دهه‌های ۶۰ و ۷۰، مردم را به داشتن فرزندان کمتر تشویق می‌کرد.

بعدها، منتقدان این رویکرد، کاهش جمعیت را یکی از عوامل تضعیف قدرت کشور دانستند و تلاش کردند با اصلاح خطاهای گذشته، خانواده‌ها را به فرزندآوری تشویق کنند. از این رو، سیاست‌های جمعیتی کشور از حدود یک دهه گذشته، با تمرکز بر تشویق خانواده‌ها به فرزندآوری بیشتر، به سمت جلوگیری از پیری جمعیت در دهه‌های آینده حرکت کرده است. اقدامی که به نظر می‌رسد در سایه وضعیت متزلزل اقتصادی کشور و نیز تغییرات فرهنگی چند دهه اخیر، آن‌چنان که باید، مورد استقبال قرار نگرفته است.

بحران جمعیت فقط اقتصادی نیست …