دکتر هاجر اشرافی، عضو هیأت علمی گروه فارماسیوتیکس دانشکده داروسازی شیراز، با اشاره به ویژگیهای قرصهای جوشان گفت: برخلاف قرصهای معمولی که پس از بلع در دستگاه گوارش متلاشی و حل میشوند، قرصهای جوشان پیش از مصرف در آب قرار میگیرند و بخش مهمی از فرآیند آمادهسازی دارو در همان لیوان انجام میشود.
وی افزود: حبابهایی که هنگام قرار دادن قرص جوشان در آب مشاهده میشود، حاصل یک واکنش شیمیایی کنترلشده در فرمولاسیون این فرآوردههاست و به متلاشی شدن و پراکنده شدن سریعتر اجزای قرص کمک میکند.
دکتر اشرافی توضیح داد: در فرمولاسیون بسیاری از قرصهای جوشان، یک اسید آلی مانند اسید سیتریک یا اسید تارتاریک در کنار یک ماده قلیایی مانند بیکربنات سدیم قرار دارد. با افزودن آب، این ترکیبات با یکدیگر واکنش داده و گاز دیاکسیدکربن تولید میکنند که آزاد شدن آن به شکلگیری حبابها و متلاشی شدن سریع قرص منجر میشود.
وی ادامه داد: بنابراین «جوشیدن» قرص جوشان یک واکنش تصادفی نیست، بلکه نتیجه طراحی دقیق فرمولاسیون دارویی است.
عضو هیأت علمی گروه فارماسیوتیکس دانشکده داروسازی شیراز، سهولت مصرف را یکی از مزایای قرصهای جوشان دانست و گفت: این شکل دارویی میتواند بهویژه برای افرادی که در بلع قرص یا کپسول مشکل دارند، مناسب باشد.
دکتر اشرافی افزود: در قرصهای جوشان، ماده مؤثره پیش از مصرف در آب حل یا پراکنده میشود و در برخی داروها میتواند نسبت به یک قرص معمولی، آزادسازی سریعتری داشته باشد؛ با این حال، سریعتر حل شدن فرآورده الزاماً به معنای سریعتر جذب شدن یا اثربخشی بیشتر نیست، زیرا سرعت جذب به ویژگیهای ماده مؤثره و فرمولاسیون نهایی نیز بستگی دارد.
وی با بیان اینکه طراحی قرص جوشان تنها به ترکیب ماده مؤثره با مواد اسیدی و قلیایی محدود نمیشود، اظهار کرد: مواد جانبی مختلفی برای ایجاد طعم مناسب، افزایش پذیرش فرآورده، تنظیم ویژگیهای فیزیکی قرص و کمک به پایداری آن مورد استفاده قرار میگیرند. این متخصص فارماسیوتیکس افزود: نسبت اسید و باز، اندازه ذرات، میزان فشردگی قرص و مقدار رطوبت باید بهدقت کنترل شوند؛ زیرا تغییر در هر یک از این عوامل میتواند بر سرعت جوشش، انحلال و کیفیت نهایی فرآورده اثر بگذارد. …
