سنتز عهدشکنی؛ کارنامه تاریخی واشنگتن در انهدام معاهدات بین‌المللی و پشت کردن به متحدان

نگاهی به تازه‌ترین تحولات عرصه سیاست بین‌الملل، به‌ویژه چرخش‌های ناگهانی و توافقات پشت‌پرده واشنگتن با مسکو بر سر تأمین انرژی و منافع اقتصادی، پرده از حقیقتی تلخ برمی‌دارد؛ ایالات متحده که خود با سیاست‌های مداخله‌جویانه و تحمیلی، اروپا و اوکراین را به باتلاق جنگی فرسایشی کشاند، اکنون در مواجهه با واقعیت‌های میدان، به‌سادگی به متحدان خود پشت کرده و به دنبال معامله با رقیب است. این رویکرد بار دیگر این حقیقت راهبردی را عیان ساخته است که دستگاه سیاست خارجی ایالات متحده در هیچ‌یک از دوره‌های ریاست‌جمهوری خود پایبند به هیچ‌پیمان، معاهده یا تعهد حقوقی و بین‌المللی نبوده و ماهیت این ساختار امپریالیستی بر مبنای منفعت‌طلبی مطلق و زیر پا گذاشتن توافقات بنا شده است. این روند انحلال یک‌جانبه، مختص یک دولت یا فرد خاص نیست؛ بلکه سنتز تاریخی ایالات متحده در مواجهه با تمامی معاهداتی است که روزی با تشریفات کامل حقوقی به امضا رسانده است. مرور سیر زمانی این خروج‌های یک‌جانبه از گذشته تا امروز، پرده از این حقیقت برمی‌دارد که مذاکره با این ساختار، نه راهی برای تفاهم، بلکه تله‌ای برای زمان‌خریدن است.

در دوره‌های مختلف تاریخ معاصر، رؤسای جمهور آمریکا هر زمان که منافع کوتاه‌مدت سرمایه‌داری کلان یا هیئت حاکمه نظامی اقتضا کرده، با امضای فرمان‌های اجرایی یا لغو یک‌جانبه، زیر میز توافق زده‌اند. این رویه در طول دهه‌ها ریاست‌جمهوری در واشنگتن، به عنوان یک ابزار دائمی اعمال فشار و سپس فرار از مسئولیت‌های حقوقی به کار گرفته شده است. برای درک ریشه‌ای و مستند این بی‌اعتباری، بررسی دقیق کارنامه خروج از معاهدات بین‌المللی با ذکر اسامی رؤسای جمهور و تاریخ‌ها، ابعاد واقعی این ساختار عهدشکن را نمایان می‌کند: ۱. معاهده موشک‌های ضدبالستیک (ABM):

 در دسامبر ۲۰۰۱، دولت جورج دبلیو بوش پسر به‌طور یک‌جانبه خروج ایالات متحده از این معاهده استراتژیک منعقدشده با اتحاد جماهیر شوروی (۱۹۷۲) را اعلام کرد؛ اقدامی که سنگ‌بنای تخریب معماری کنترل تسلیحات هسته‌ای میان‌قاره‌ای و تشدید تنش با مسکو را گذاشت. ۲. توافق شراکت ترنس‌پاسیفیک (TPP): …