اقتصاد جدید باطله‌های معدنی

این موضوع در نشست «چگونه معدن می‌تواند حذف کربن را در مقیاس وسیع محقق کند؟» در حاشیه اجلاس کاپ۳۱ در آنتالیا مورد بررسی قرار گرفت. نمایندگان شرکت‌های معدنی، فعالان فناوری و نهادهای مالی در این نشست، دو مسیر اصلی برای استفاده از محصولات جانبی معدن را تشریح کردند. نخستین مسیر، استفاده از برخی مواد معدنی برای تسریع فرآیند طبیعی جذب دی‌اکسیدکربن است. برای مثال، در پروژه «ارث‌استون» شرکت آنگلوامریکن در برزیل، از سرباره غنی از منیزیم حاصل از تولید نیکل استفاده می‌شود. در این روش، مواد معدنی خردشده روی زمین‌های کشاورزی پخش می‌شوند تا واکنش آنها با دی‌اکسیدکربن موجود در هوا و آب سریع‌تر انجام شود و بخشی از کربن در ترکیبات معدنی پایدار باقی بماند.

اهمیت این پروژه از آن جهت است که ماده اولیه مورد نیاز آن، محصول جانبی فعالیت معدنی است. بر اساس اطلاعات سامانه ثبت پروژه ایزومتریک، واحد بارو آلتو شرکت آنگلوامریکن سالانه حدود ۲‌میلیون تن ماده حاوی سیلیکات منیزیم تولید می‌کند. این ماده که از فرآیند تولید نیکل به دست می‌آید، در پروژه ارث‌استون به‌عنوان خوراک اولیه استفاده می‌شود. استفاده از آن در زمین‌های کشاورزی، علاوه بر کمک به جذب کربن، می‌تواند منیزیم مورد نیاز خاک را نیز تامین کند. با این حال، پروژه هنوز در مرحله اعتبار‌سنجی قرار دارد و صدور نخستین گواهی‌های کربن آن برای سال ۲۰۲۶ پیش‌بینی شده است. بنابراین، هنوز نمی‌توان آن را نمونه‌ای از تجاری‌سازی گسترده این فناوری دانست.

مسیر دوم، تبدیل دی‌اکسیدکربن به مواد جامد با استفاده از ترکیبات معدنی است. در این روش، دی‌اکسیدکربن حاصل از فعالیت صنایع با موادی مانند سرباره فولاد و باطله‌های غنی از کلسیم و منیزیم ترکیب می‌شود. نتیجه این فرآیند، تولید موادی مانند کربنات کلسیم و کربنات منیزیم است که در صنایعی مانند سیمان، بتن، شیشه و کاغذ کاربرد دارند. تفاوت این روش با برخی فناوری‌های دیگر آن است که علاوه بر تثبیت کربن، محصولی قابل استفاده در صنایع نیز تولید می‌کند. در نتیجه، امکان کسب درآمد از فروش این محصولات وجود دارد.

شرکت … …