چگونه با فرزندی معلول رفتار کنیم؟

تولد فرزند، به خودی خود یکی از بزرگ‌ترین وقایع زندگی هر انسانی است. والدین معمولا از ماه‌ها پیش از تولد، در ذهن خود تصویری آرمانی از فرزندشان می‌سازند؛ فرزندی سالم، باهوش و موفق.

اما گاهی تقدیر، مسیری متفاوت را پیش روی خانواده می‌گذارد. مواجهه با معلولیت فرزند، چه از بدو تولد و چه در اثر حوادث و بیماری‌های دوران کودکی، لحظه‌ای است که تمامی آن تصویرهای آرمانی فرو می‌ریزد و جایش را به ابهام، ترس و نگرانی می‌دهد. این یادداشت، دریچه‌ای به سوی فهم این موقعیت دشوار می‌گشاید و بر این حقیقت پافشاری می‌کند که معلولیت، پایانِ راه نیست، بلکه آغاز مأموریتی متفاوت برای والدین است؛ مأموریتی که در آن، «نگاه والدین» به‌تنهایی می‌تواند مرز میان انزوا و شکوفایی فرزندشان باشد.

معلولیت، فراتر از یک واژه

معلولیت در ادبیات علمی و اجتماعی، صرفا یک نقص جسمی ساده نیست، بلکه مجموعه‌ای از اختلالات جسمی، ذهنی، حسی یا روانی است که باعث می‌شود فرد در انجام فعالیت‌های روزمره و مشارکت در زندگی اجتماعی با محدودیت روبه‌رو شود. این پدیده از اختلالات بینایی و شنوایی گرفته تا ناتوانی‌های حرکتی، اختلالات یادگیری، اوتیسم و حتی آسیب‌های سلامت روان را در بر می‌گیرد.

میان «اختلال» و «معلولیت» تفاوتی ظریف وجود دارد. اختلال، یک عارضه زیستی است اما معلولیت زمانی شکل می‌گیرد که فرد به دلیل آن اختلال، نتواند نقش‌های اجتماعی خود را ایفا کند. اگر جامعه و به ویژه خانواده، ابزارهای لازم را برای فرد فراهم نکنند، این معلولیت به «محدودیت» و در نهایت به «انزوای اجتماعی» منجر می‌شود. بنابراین، نخستین وظیفه والدین، شکستن این زنجیره و جلوگیری از تبدیل شدنِ یک اختلال جسمی به یک انزوای روحی و اجتماعی است.

توفان عواطف در خانه …