گرانی چند ریشه دارد | کالابرگ زیر فشار تورم

هفت صبح | مردم با درآمدی که از رشد قیمت‌ها عقب مانده، هر ماه بخشی از خریدهایشان را حذف می‌کنند. کالابرگ قرار است بخشی از این فشار را جبران کند، اما اگر قیمت کالاهای اساسی سریع‌تر از اعتبار حمایتی بالا برود، قدرت خرید خانوار باز هم کاهش می‌یابد. ارز چندنرخی هم با هدف ارزان‌تر کردن کالاهای ضروری تخصیص پیدا می‌کند، اما اگر این امتیاز به قیمت نهایی نرسد، منابع عمومی هزینه شده‌اند بی‌آنکه مصرف‌کننده به همان نسبت سود ببرد. از سوی دیگر، کاهش ظرفیت حمل‌ونقل عمومی، هزینه رفت‌وآمد را بالا می‌برد و فشار بیشتری بر خانوارها می‌گذارد. ناصر خیرخواه در گفت‌وگو با هفت صبح، این مسائل را به پرسشی اساسی پیوند می‌زند: چرا میان هدف سیاست‌های اقتصادی و نتیجه‌ای که مردم در زندگی روزمره تجربه می‌کنند، چنین فاصله‌ای وجود دارد؟

  مردم تورم را در حساب بانکی‌شان می‌بینند

خیرخواه برای توضیح فشار اقتصادی بر خانوارها از تجربه روزمره خرید شروع می‌کند. به گفته او، تغییر هزینه خریدهای معمول، تصویری ملموس از اثر تورم بر زندگی مردم به دست می‌دهد. افزایش قیمت‌ها برای مصرف‌کننده بحثی محدود به آمارهای رسمی نیست. اثر آن در خرید مواد غذایی، پرداخت اجاره و تأمین هزینه‌های جاری زندگی دیده می‌شود.

 

او در عین حال یادآوری می‌کند که ابعاد جمعیتی و جغرافیایی ایران، تأمین کالا و خدمات را به مسئله‌ای پیچیده تبدیل کرده است. کشوری با جمعیتی نزدیک به ۹۰ میلیون نفر، بیش از ۱۳۰۰ شهر و ده‌ها هزار روستا، به شبکه گسترده‌ای از تولید، واردات و توزیع وابسته است. بنادر شمالی و جنوبی، گمرک‌ها و مسیرهای تجاری شرقی و غربی در این شبکه نقش دارند و اختلال در هر بخش، هزینه رساندن کالا به مصرف‌کننده را افزایش می‌دهد.

 

خیرخواه در توضیح اثر جنگ بر اقتصاد می‌گوید: «تولید و همه جنبه‌های زنجیره تولید تحت تأثیر شرایط جنگی قرار می‌گیرد و اثر آن در حلقه نهایی، یعنی مصرف‌کننده، دیده می‌شود.» …