بر اساس آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران، در ده‌ماهه سال ۱۴۰۴، واردات ایران از چین حدود ۱۳.۴۴ میلیارد دلار و صادرات غیرنفتی ایران به این کشور حدود ۱۰.۹۲ میلیارد دلار بوده است. همچنین، برآوردها سهم ایران از واردات دریایی نفت چین در فاصله دی تا اسفند ۱۴۰۴ را حدود ۱۱.۵ درصد نشان می‌دهد. خرید نفت ایران از سوی چین نیز در دوره دی ۱۴۰۳ تا دی ۱۴۰۴ به حدود ۱.۴ میلیون بشکه در روز رسید؛ درحالی‌که برخی برآوردها صادرات نفت ایران در تیر ۱۳۹۸ را حدود ۱۰۰ هزار بشکه در روز ثبت کرده‌اند.
تجربه تحریم‌های گذشته نشان می‌دهد، پکن ضمن حفظ مناسبات سیاسی، منافع اقتصادی و دسترسی به بازارهای جهانی را در اولویت قرار می‌دهد. توقف همکاری بانک کونلون با ایران در آبان ۱۳۹۷ و خروج شرکت ملی نفت چین از فاز ۱۱ پارس جنوبی در مهر ۱۳۹۸، در کنار تداوم تجارت روسیه با چین از مسیر بانک‌های کوچک مرزی، بیانگر محدودیت‌ها و ظرفیت‌های همکاری اقتصادی است.
در مقابل، موقعیت ترانزیتی ایران نیز ظرفیت‌هایی برای کاهش آسیب‌پذیری دارد. حمل بار راه‌آهن خواف–هرات در سال ۱۴۰۴ از ۶۴۰ هزار تن گذشت، درحالی‌که این رقم سال قبل، کمتر از ۱۵ هزار تن بود؛ تواتر قطارهای باری چین به تهران نیز دو برابر شد. با توجه به تجارت حدود ۱۰۹ میلیارد دلاری چین با کشورهای عربی خلیج فارس در شش ماه منتهی به تیر ۱۴۰۵، منافع منطقه‌ای پکن و ضرورت بازماندن تنگه هرمز نیز در معادلات تجاری اهمیت دارد.
در همین رابطه، محمدرضا مودودی، رییس سابق سازمان توسعه تجارت در گفت‌وگو با اقتصادنیوز، با بررسی پیامدهای تشدید تحریم‌های دریایی، هوایی و ریلی در سال ۱۴۰۵، تأکید می‌کند که چین، با وجود تداوم تجارت با ایران، حاضر نیست بخش عمده هزینه‌های اقتصادی تحریم و جنگ را بپذیرد و این هزینه‌ها عمدتاً از طریق افزایش کرایه حمل‌ونقل، بیمه و انتقال پول، گرانی واردات و کاهش سودآوری صادرات به اقتصاد ایران منتقل می‌شود. …
دانلود از کافه بازار
