بازار
ریشه عنوان «عالم آل‌محمد(ع)» برای امام رضا(ع) به سال‌ها پیش از ولادت ایشان بازمی‌گردد. در روایتی از شخصی به نام زید بن سلیط آمده است: در راه مکه خدمت امام صادق(ع) رسیدم و تقاضا کردم کلامی برای آیندگان بفرمایند. امام با اشاره به فرزندانشان فرمودند این‌ها فرزندان من هستند و بزرگشان موسی بن جعفر(ع) است که در او علم، حلم، بخشش، معرفت و هر آنچه مردم به آن نیاز دارند، وجود دارد.
اما امام صادق(ع) نکته بالاتری را اضافه کردند و فرمودند: در او صفت بسیار برتری هست؛ او فرزندی به دنیا می‌آورد که فریادرس امت خواهد بود. نور، فهم و قضاوت این امت در وجود این نورسیده قرار داده شده که به وسیله او خون‌ها حفظ شده، دعواها و نزاع‌ها اصلاح و شکست‌ها جبران می‌شود، برهنه‌ها پوشانده و گرسنگان سیر می‌شوند. این روایت نشان می‌دهد علم امام هشتم(ع) از همان ابتدا با هدف گره‌گشایی، امنیت و آرامش برای جامعه، پیش‌بینی شده بود. چرا فقط امام هشتم(ع) به این نام شناخته شد؟
شاید این پرسش مطرح شود که با وجود برابری علمی همه امامان، چرا این ویژگی به عنوان مشخصه بارز امام رضا(ع) شناخته شد؟ پاسخ، به شرایط تاریخی زمانه برمی‌گردد. القاب اهل‌بیت(ع) معمولاً متناسب با شرایط عصر زندگی آنها شکل می‌گرفت؛ همان‌طور که امام باقر(ع) به دلیل شکافتن مرزهای دانش به باقرالعلوم معروف شدند.
در دوران امام باقر(ع) و امام صادق(ع)، مناظره‌ها بیشتر در میان اصحاب، شاگردان و دوستان جریان داشت. اما در عصر امام رضا(ع) جامعه وارد فضای تازه‌ای شده بود؛ علوم یونانی در قالب فلسفه ترجمه شده بود، علمای علم کلام رشد زیادی کرده و فرقه‌ها و مکاتب فکری گوناگونی سر برآورده بودند. پیامبر(ص) … …
