مرگ تئاتر ماجراجو، زنگ خطری برای فرهنگ است

  حامد قریب، گروه فرهنگی /   آروند دشت‌آرای و کاظم سیاحی در گفت‌وگو با «ایران» از همین وضعیت می‌گویند؛ از اقتصادی که تماشاگر را به مهم‌ترین و گاه تنها سرمایه‌گذار تئاتر تبدیل کرده و هنرمند را میان آنچه می‌خواهد بسازد و آنچه امکان فروش دارد، معلق نگه داشته است. اجرای نمایش «ماهی بلژیکی» به کارگردانی آروند دشت‌آرای که در پردیس تئاتر باغ کتاب روی صحنه بود به‌تازگی خاتمه پیدا کرده است؛ نمایشی دونفره با بازی کاظم سیاحی و طاهره هزاوه که برخلاف بسیاری از تولیدهای کم‌هزینه این سال‌ها، بر ماه‌ها تمرین و طراحی صحنه‌ای پرجزئیات متکی است. همین ویژگی، نقطه آغاز گفت‌وگوی ما با دشت‌آرای و سیاحی شد؛ گفت‌وگویی که از تجربه ساخت این نمایش فراتر رفت و به پرسش‌های بنیادی‌تری درباره حیات تئاتر مستقل، اقتصاد گیشه، تغییر ذائقه تماشاگر و فرسودگی نیروهای حرفه‌ای تئاتر رسید. سیاحی از لذت مواجهه با نقش‌هایی می‌گوید که هنوز برای خودش ناشناخته‌اند و همزمان از خستگی پس از دو سال کار مداوم سخن می‌گوید. دشت‌آرای اما این خستگی را فقط یک تصمیم شخصی نمی‌بیند؛ آن را نشانه‌ای از فرسودگی سرمایه انسانی تئاتر می‌داند؛ زنگ خطری برای هنری که اگر امکان ماجراجویی و تجربه را از دست بدهد، شاید دیگر چیزی جز یک صنعت سرگرمی باقی نماند.

 

آقای دشت‌آرای، کارنامه شما از اواخر دهه ۷۰ تا امروز نشان می‌دهد که برخلاف بسیاری از هنرمندان هم‌نسلتان، تئاتر برایتان یک ایستگاه موقت در مسیر رسیدن به سینما و تصویر نبوده است. این وفاداری از کجا می‌آید؟ …