بازار
مردی که می‌توانست یکی از پرکارترین فیلمسازان نسل خود باشد، با کارنامه‌ای کوتاه و رؤیاهایی ناتمام از دنیا رفت. سی‌ام مهرماه، سالروز خاموشی فیلمسازی است که مرگش در سال ۱۳۸۴ پایان سال‌ها دوری از دوربین بود. گله در شصت‌وچهارسالگی چشم بست، درحالی‌که سینمای ایران هنوز فرصت نکرده بود آن‌طور که سزاوارش بود، او را بشناسد. شاید تلخ‌ترین شوخی سرنوشت همین باشد، فیلمسازی که تمام عمر به آدم‌های نادیده نگاه کرد، خودش سال‌ها از چشم‌ها دور ماند.
شاعری میان دود و آسفالت
تهرانِ فریدون گله، شهر کارت‌پستال‌ها و خیابان‌های آراسته نبود، شهری بود که زیر چراغ‌های کم‌نورش آدم‌های خسته پرسه می‌زدند، در کافه‌های ارزان‌قیمت آرزوهایشان را خرج می‌کردند و سهمشان از زندگی اغلب به چند اسکناس مچاله و امیدی سمج محدود می‌شد.گله این آدم‌ها را دوست داشت، برایش مهم نبود لباسشان اتوکشیده باشد یا زبانشان به قواعد معاشرت وفادار بماند، پشت چهره زمخت یک مرد خیابانی، اندوهی پیدا می‌کرد که بسیاری از فیلمسازان هم‌دوره‌اش از دیدنش عاجز بودند.
«زیر پوست شب» تصویری از همین جهان است، جهانی آغشته به فقر، بی‌قراری و جست‌وجوی سرپناه. «دشنه» زخم‌های آدم‌هایی را آشکار می‌کند که جامعه ترجیح می‌دهد درباره‌شان سکوت کند و «مهرگیاه» قدم به قلمرویی غریب‌تر می‌گذارد، جایی میان خیال و واقعیت که عشق، تنهایی و سرگشتگی به یکدیگر گره می‌خورند.
گله در سینمای ی که میان سرگرمی تجاری و روشنفکری پرادعا گرفتار بود، زبان شخصی خودش را پیدا کرد. زبان مردی که می‌توانست تلخی خیابان را با … …
