مهرماه سال گذشته، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در پاسخ به نگرانی فعالان میراث فرهنگی و افکار عمومی اعلام کرد: «هیچکس حق تعرض به حریم تختجمشید را ندارد.» آن زمان قرار بود حریم این میراث جهانی همچنان خط قرمز توسعه شهری باقی بماند. اما کمتر از یک سال بعد، خبر الحاق بخشی از حریم درجه۲ تختجمشید به محدوده شهری مرودشت منتشر شد؛ تصمیمی که بار دیگر نگرانیها درباره آینده یکی از مهمترین محوطههای تاریخی ایران را بالا برده است. این اتفاق در شرایطی رخ میدهد که تختجمشید همزمان با تهدید دیگری به نام فرونشست زمین دستوپنجه نرم میکند.
این بخش بهصورت خودکار گردآوری شده است. برای مطالعه کامل خبر، به منبع اصلی مراجعه کنید.
رضا شهبازی، معاون زمینشناسی سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور، مهرماه سال گذشته در گفتوگو با روزنامه ایران تنها راه جلوگیری از گسترش فرونشست در محدوده تختجمشید و نقشرستم را محدود یا ممنوع کردن برداشت آب از سفرههای زیرزمینی دانسته بود. اما آن هشدارها نهتنها به برنامهای جامع برای مهار برداشت آب و کاهش روند فرونشست منجر نشد، بلکه حالا چالش دیگری نیز پیش روی تختجمشید قرار گرفته است؛ الحاق بخشی از حریم درجه ۲ این میراث جهانی به محدوده شهری مرودشت؛ تصمیمی که میتواند آغازگر مجموعهای تازه از نگرانیها درباره آینده این محوطه ۲۵۰۰ ساله باشد.
اکنون نگرانی کارشناسان تنها به یک تغییر در نقشه شهری مرودشت محدود نمیشود؛ بحث بر سر آینده چشمانداز تاریخی پارسه و محدودهای است که آثار هخامنشی فراوانی را در خود جای داده و هنوز بخشهایی از آن بهطور کامل کاوش نشده است.
ماجرا از مهدیه آغاز شد
بحث الحاق محدوده روستای مهدیه به شهر مرودشت از سال ۱۴۰۳ جدیتر شد. مهدیه در حریم درجه ۲ تختجمشید قرار دارد و حدود ۱۱۰ هکتار از این محدوده مسکونی است؛ اما به گفته مسئولان میراث فرهنگی، این منطقه نه تحت پوشش شهرداری قرار داشت و نه از سازوکار مشخص دهیاری برخوردار بود.
مشکل خدماترسانی و وضعیت نامناسب محور ورودی تختجمشید، دستمایه طرحی شد که بر اساس آن قرار بود مهدیه به محدوده شهری مرودشت افزوده شود. در مقابل، پایگاه میراث جهانی تختجمشید راه دیگری را پیشنهاد کرد: ساماندهی مهدیه بدون الحاق آن به شهر. شورای راهبردی پایگاه میراث جهانی تختجمشید نیز در مهرماه ۱۴۰۴ با توسعه شهر مرودشت به سمت تختجمشید مخالفت کرد و پیشنهاد داد محدودهای حدود ۳۷ هکتاری با رویکرد گردشگری ساماندهی شود. این طرح میتوانست خدمات گردشگری، پارکینگ و فعالیتهای مورد نیاز محور ورودی تختجمشید را سامان دهد، بدون آنکه مرز شهر مرودشت به سمت محوطه تاریخی پیشروی کند. …