سهند ایرانمهر، نویسنده و پژوهشگر علوم سیاسی : جنگی که اتفاق افتاده است، از این جهت که آغاز آن ماهیتی تجاوزکارانه داشته و برای بسیاری از بازیگران غیرقابل پیش‌بینی بوده است، می‌تواند نقطه عطفی در تحولات منطقه‌ای به شمار آید. بنابراین، نمی‌توان گفت که ما این نظم را ایجاد کرده‌ایم؛ بلکه در واقع، درون وضعیتی قرار گرفته‌ایم که شکل‌گیری آن خارج از اراده و ابتکار ما بوده است.
چرخه‌ای که با جنگ آغاز شد، با مقاومت ایران ادامه یافت و سپس به مسأله تنگه هرمز رسید، از این جهت اهمیت دارد که در جریان آن، نظمی که قرار بود تحمیل شود، با نوعی اختلال مواجه شد. این وضعیت، تناقضی را در مفهوم نظم ایجاد می‌کند؛ چراکه نظمی که با نوعی اختلال شکل بگیرد، با پرسش‌هایی درباره ماهیت و امکان تداوم خود مواجه خواهد بود. البته این به معنای آن نیست که ایران بازیگری اخلالگر در نظم بین‌المللی است. مسأله این است که در آغاز، جنگی به ایران تحمیل شد و سپس بازدارندگی ایران از طریق ایجاد اختلال در ترتیباتی که قرار بود بر منطقه حاکم شود، خود را نشان داد. از این منظر، باید در اطلاق عنوان «نظم» به وضعیت شکل‌گرفته احتیاط کرد؛ چراکه یک نظم نمی‌تواند از این طریق به حیات خود ادامه دهد. با این حال، اگر منظور از نظم، پذیرش واقعیت‌های جدید و شکل‌گیری ترتیباتی بر مبنای تحولات رخ‌داده باشد، می‌توان گفت اتفاقات اخیر در مفروضات پیشین درباره نظم منطقه‌ای تغییراتی ایجاد کرده‌اند. به بیان دیگر، اگر قرار باشد نظم آینده بر واقعیت‌های موجود در صحنه استوار شود، ناگزیر باید این تحولات را در نظر بگیرد. برای مثال، پیش از این چنین تصوری وجود داشت که امنیت را می‌توان به‌صورت وارداتی تأمین کرد؛ به این معنا که کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس می‌توانستند با اتکا به قدرت‌های خارجی، امنیت خود را تضمین کنند. اما این فرض اکنون به‌طور جدی با چالش مواجه شده است. همچنین، این تصور وجود داشت که اگر ایالات متحده در هم‌پیمانی با اسرائیل، شرکای منطقه‌ای خود یا شرکای اروپایی‌اش بخواهد علیه کشوری مانند ایران اعمال زور کند و … …
دانلود از کافه بازار
