تقویت طالبان، پیام موازنه‌سازی مسکو به پاکستان

سفر سرگئی ناریشکین، رئیس سرویس اطلاعات خارجی روسیه، به کابل و دیدار او با عبدالحق وثیق، رئیس استخبارات حکومت طالبان، نشانه‌ای مهم از گسترش مناسبات امنیتی مسکو و کابل است؛ مناسباتی که از شناسایی رسمی طالبان فراتر رفته و به همکاری‌های اطلاعاتی، نظامی و هماهنگی‌های منطقه‌ای نزدیک شده است. 

هم‌زمانی این سفر با رایزنی‌های دفاعی روسیه و پاکستان و هشدارهای مکرر سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه درباره تهدیدهای تروریستی افغانستان، پرسش‌هایی جدی درباره اهداف راهبردی کرملین، نگرانی‌های امنیتی آن و واکنش احتمالی اسلام‌آباد ایجاد می‌کند.

از تعامل سیاسی تا محاسبات راهبردی

سفر ناریشکین به کابل، به دلیل جایگاه سازمانی او، اهمیتی فراتر از یک دیدار دیپلماتیک معمول دارد. سرویس اطلاعات خارجی روسیه (SVR) مسئولیت جمع‌آوری و تحلیل اطلاعات درباره تحولات خارجی را برعهده دارد و ارتباط مستقیم رئیس این نهاد با مقام‌های استخباراتی طالبان می‌تواند زمینه هماهنگی نزدیک‌تر درباره تهدیدهای مشترک را فراهم کند. هرچند جزئیات این مذاکرات منتشر نشده، اما گزارش‌ها از تمرکز گفت‌وگوها بر توسعه روابط استخباراتی، تبادل اطلاعات و همکاری‌های امنیتی حکایت دارند. 

روسیه پس از بازگشت طالبان به قدرت، به‌تدریج رویکرد خود را از تعامل محتاطانه به همکاری گسترده‌تر تغییر داده است. مسکو در سال ۲۰۲۵ نخستین کشوری شد که حکومت طالبان را به‌طور رسمی به رسمیت شناخت. این تصمیم، علاوه بر اهمیت نمادین، امکان گسترش ارتباطات رسمی و پیگیری منافع امنیتی و اقتصادی روسیه را افزایش داد. امضای توافق همکاری امنیتی میان دو طرف، بنا بر اعلام طالبان در ژوئیه گذشته، و دعوت از هیئت نظامی وابسته به وزارت دفاع طالبان برای مشاهده رزمایش نظامی روسیه در سال ۲۰۲۶، شواهد دیگری از گسترش این مناسبات هستند.

روسیه همچنین نگران است که بی‌ثباتی افغانستان به گسترش فعالیت گروه‌های افراطی در مناطقی منجر شود که از نظر تاریخی و جغرافیایی برای امنیت مرزهای جنوبی آن اهمیت دارند و از این منظر، مقابله با تروریسم صرفاً مسئله داخلی افغانستان نیست، بلکه بخشی از دفاع پیشگیرانه از حوزه نفوذ امنیتی روسیه به‌شمار می‌رود …