در میان کارگزاران پهلوی اول شاید سرنوشت هیچکس به اندازه عبدالحسین تیمورتاش وزیر دربار رضا خان اهمیت نداشته باشد. او که به در نقش بسزایی در سلطنت پهلوی داشت اولین وزیر دربار بود، پس از اینکه مورد بدبینی و سوءظن پهلوی اول واقع شد سرانجامی جز زندان و محاکمه و مرگ پیدا نکرد.
هرچند منابع تاریخی دلایل متعددی را برای طرد، محاکمه و به قتل رساندن تیمورتاش بر شمردند از جمله مسائل نفتی ایران و انگلیس، گزارش سفارتخانه‌ها و رسانه‌های خارجی، قدرت‌گیری بیش از پیش تیمورتاش به عنوان نفر دوم کشور، فساد مالی و مواردی از این دست؛ اما آنچه مهم می‌نماید سرنوشت محتوم کارگزارانی است که مورد غضب شاه واقع می‌شوند تا جایی که حق حیات نیز از آنها سلب خواهد شد.
اما اسناد و گزارش‌های سفارت انگلیس در ایران طی سال‌های ۱۳۰۹ تا ۱۳۱۳ از زاویه دیگر به روایت این ماجرا پرداخته است. بازخوانی این گزارش‌ها که در مجموعه «یادداشت‌های سیاسی انگلیس در ایران» توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی ترجمه و منتشر شده است؛ می‌تواند نمایی دیگر از این بازه سیاسی در تاریخ معاصر ایران را به تصویر بکشد.
در بخشی از گزارش‌های سیاسی سفارت انگلیس درباره تیمورتاش آمده است:
رخداد بزرگ امسال سقوط تیمورتاش بود. بلافاصله بعد از بازگشت تیمورتاش از سفر اروپا در ماه فوریه، این شایعه رواج یافت که ولخرجی‌های تیمورتاش در لندن و پاریس شاه را ناراحت کرده است. در ماه مارس و هم‌زمان با دستگیری شماری از کارکنان جزء در وزارتخانه‌های مختلف نیز چنین شایعاتی مطرح شد. با این حال، این شایعات تأثیری بر موقعیت تیمورتاش نداشت و وی تا اوایل تابستان همچنان از نفوذ و قدرت سابق برخوردار بود. …
دانلود از کافه بازار
