جنگی‌ که نقشه نفت را عوض‌ کرد

صادرات نفت خام و فرآورده‌های آمریکا، از جمله دیزل، به اروپا، آسیا و اقیانوسیه ۱۵درصد رشد کرده و کشورهای نیمکره غربی از کانادا تا برزیل رکورد تولید ثبت کرده‌اند. به عبارت ساده، خریداران، نفتی را که دیگر از خلیج‌فارس نمی‌رسد، از قاره آمریکا تامین و سرمایه‌گذاران هم به همین سو می‌روند. این گزارش درباره همین تغییر مسیر است و پرسش اصلی‌اش این است که آیا این تغییر مسیر مقطعی است یا به تغییری ماندگار در ساختار بازار نفت می‌انجامد. منطق جابه‌جایی: کدام بشکه حتما به مقصد می‌رسد؟

نفت خاورمیانه همچنان ارزان‌ترین نفت جهان است و حاشیه‌ای از هزینه تولید دارد که هیچ حوزه‌ای در آمریکا به آن نمی‌رسد. تحلیلگران هم اذعان دارند که قاره آمریکا نمی‌تواند جای عرضه کم‌هزینه خاورمیانه را کامل پر کند. پس چرا سرمایه به غرب می‌رود؟ پاسخ در تغییر معیار خرید است. تا پیش از جنگ آمریکا علیه ایران، خریدار نفت می‌پرسید «کدام بشکه ارزان‌تر است؟» و امروز می‌پرسد «کدام بشکه حتما به مقصد می‌رسد؟» دنیل یرگین می‌گوید حتی کشورهای خلیج‌فارس هم برای تنوع‌بخشی در آمریکا سرمایه‌گذاری خواهند کرد. تحلیلگر ریستاد هم نکته‌ای دقیق‌تر دارد: جغرافیا امروز به اندازه زمین‌شناسی اهمیت دارد و حاشیه اقیانوس اطلس از این تغییر سود می‌برد. یعنی ارزش یک میدان نفتی دیگر فقط به ذخیره زیرزمینی‌اش نیست، به مسیری هم بستگی دارد که نفتش باید طی کند. این منطق در عمل با قراردادها دیده می‌شود.  …