تفاهم‌نامه اسلام‌آباد انتخابی عقلانی برای تأمین منافع ملی

    حسین افشین روز دوشنبه در نشست با نخبگان کردستان با تشریح نگاه راهبردی به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد و دوگانه «مذاکره یا مقاومت»، اظهار کرد: پیش از هر چیز باید یک سوءتفاهم اساسی را کنار گذاشت؛ توافق کردن لزوماً مترادف با اعتماد کردن نیست. ما برای تصمیم‌گیری درباره آینده کشور به اعتماد نیاز نداریم، بلکه به «قدرت، عقلانیت و محاسبه» نیازمندیم.

به گزارش خبرنگار ایرنا، وی با تبیین مفهوم قدرت ملی، افزود: قدرت یعنی داشتن حق انتخاب؛ کشور قدرتمند کشوری است که هیچ بازیگری نتواند آن را در برابر یک گزینه ناگزیر قرار دهد؛ ایران قدرتمند هم‌زمان باید توان دفاع، مذاکره، تجارت و ائتلاف‌سازی داشته باشد؛ بتواند مقتدرانه پشت میز مذاکره بنشیند و در صورت عدم تأمین حقوق ملت، از پشت همان میز برخیزد.

افشین با بیان اینکه مقاومت برای حفظ همین حق انتخاب شکل گرفته است، اضافه کرد: مذاکره نیز یکی از شیوه‌های اعمال و بهره‌گیری از حق انتخاب است. از این منظر، تفاهم‌نامه اسلام‌آباد مقصد نهایی نبوده و نیست، بلکه انتخابی عقلانی در میان گزینه‌های پیش‌روی کشور بود.

وی گفت: بهره‌گیری از یک ابزار به معنای کنار گذاشتن سایر ابزارها نیست و دفاع از امضای این تفاهم‌نامه نیز لزوماً به معنای دفاع از فرآیند اجرای آن به شمار نمی‌رود؛ چراکه هنر سیاست، شناخت ابزار مناسب در هر مقطع با هدف بیشینه‌سازی دستاوردها و کاهش هزینه‌ها است.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور در ادامه با بازخوانی رویکرد مسئله‌محور در مدیریت سیاسی، یادآور شد: در نگاه عقلانی، مذاکره یا عدم مذاکره موضوعیت مستقل ندارد، بلکه پرسش بنیادین این است که مسئله اصلی ایران چیست، منافع کشور در کجا تعریف می‌شود و چگونه می‌توان بدون عبور از اصول، با کمترین هزینه، گرهی از مسائل کشور گشود. سیاست خارجی در این معنا، مدیریت منافع و حل مسئله است، نه مدیریت شعارها.

افشین با اشاره به معنای عمیق استقلال و ایستادگی، تأکید کرد: در شرایط کنونی، پرسش اساسی این است که کدام تصمیم دامنه انتخاب‌های کشور را گسترده‌تر و هزینه‌های تحمیل‌شده بر مردم را کمتر می‌کند؛ استقلال یعنی هیچ قدرتی نتواند ایران را در موقعیتی با تنها یک گزینه قرار دهد.

وی با تأکید بر لزوم ارتقای سطح قدرت کشور به ایجاد منفعت متقابل در روابط بین‌الملل گفت: سال‌ها ایستادگی نشان داد که دشمنی با ایران برای دیگران هزینه‌ساز است؛ اما مرحله بالاتر و تکمیلی قدرت آن است که جهان دریابد همکاری با ایران منفعت پایدار دارد.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور افزود: دوستی‌های سیاسی در نظام بین‌الملل بدون اتکا به منافع مشترک اعم از ترکیبی از منافع علمی، فناوری، اقتصادی، امنیتی، ژئوپلیتیک و فرهنگی—دوام نخواهد آورد و باید محیطی بسازیم که همکاری با ایران غیرقابل جایگزین باشد.

  هنر سیاست تبدیل قدرت به دستاورد ملموس است

افشین با تأکید بر پیوند مستقیم علم و فناوری با دیپلماسی گفت: مرحله تکمیلی قدرت ملی آن است که همکاری با ایران برای شرکای بین‌المللی واجد منفعتی پایدار و غیرقابل جایگزین باشد تا کنار گذاشتن کشور از معادلات جهانی ممکن نباشد.

وی در ادامه تشریح الزامات سیاست خارجی و قدرت ملی اظهار کرد: رابطه راهبردی با کشورهایی نظیر چین، روسیه، هند، پاکستان، عراق، همسایگان آسیای مرکزی، قفقاز و حوزه خلیج‌فارس تنها زمانی پایدار می‌ماند که در محاسبه منافع ملی آن‌ها معنا و ارزش مشترک تولید کند؛ صِرف نامیدن یک کشور به عنوان «دوست یا شریک» کافی نیست، بلکه باید زمینه‌های واقعی و مشترک همکاری را خلق کرد.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور با اشاره به ظرفیت‌های سرشار کشور در حوزه‌های جغرافیا، انرژی، بازار، نیروی انسانی و علم و فناوری، اضافه کرد: داشتن ظرفیت به‌تنهایی مترادف با داشتن قدرت نیست؛ هنر راهبردی این است که این ظرفیت‌ها به شبکه‌ای درهم‌تنیده از منافع مشترک تبدیل شوند. در این نقطه است که علم، فناوری و دانشگاه‌ها مستقیماً به سیاست خارجی متصل می‌شوند.

افشین افزود: اگر تأکید داریم که همکاری با ایران باید دارای منفعت باشد، بخش مهمی از این منفعت را بخش فناوری و دانشگاه‌ها خلق می‌کنند. ما باید محصول و فناوری‌ای عرضه کنیم که بازار منطقه و جهان به آن نیاز داشته باشد؛ در حوزه‌های حیاتی چون آب، انرژی، سلامت، امنیت غذایی، هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال راه‌حل ارائه دهیم تا حذف ایران از معادلات منطقه‌ای و جهانی هزینه‌بر و ناممکن شود. کشوری که توان حل مسائل دیگران را دارد، به سادگی قابل حذف نیست.

وی با تبیین لایه جدید امنیت ملی، تاکید کرد: هدف ما باید رسیدن به نقطه‌ای باشد که در پکن، مسکو، دهلی، بغداد، اسلام‌آباد، دوحه یا مسقط، هر تصمیمی درباره ایران با این محاسبه همراه شود که «آسیب به رابطه با تهران چه هزینه‌ای در پی دارد و چه منفعتی را سلب می‌کند؟» تحقق این راهبرد نه وابستگی است و نه عدول از استقلال، بلکه شکل پخته‌تر و مدرن‌تری از قدرت ملی است؛ چراکه استقلال یعنی تصمیم‌گیری در تهران و عقلانیت یعنی ایجاد منفعت در همکاری با ایران برای حداکثر بازیگران بین‌المللی.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور با تأکید مجدد بر عقلانی بودن رویکردهای دیپلماتیک از جمله تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، گفت: نباید قدرت و دیپلماسی را در برابر هم قرار داد؛ مذاکره بدون اتکا به قدرت آسیب‌پذیر است و قدرتی هم که نتواند به دستاورد ملموس سیاسی، اقتصادی و رفاهی برای مردم تبدیل شود، از تمام ظرفیت خود بهره نبرده است، در واقع هنر سیاست، تبدیل قدرت به نتیجه است.

افشین یادآور شد: مسئله بنیادین، دوگانه «مذاکره یا عدم مذاکره» نیست، بلکه مسئله اصلی «ایران» است. راهبرد جامع کشور بر ۲ پایه استوار است: «قدرت انتخاب» به گونه‌ای که هیچ گزینه‌ای به ما تحمیل نشود و «قدرت خلق منفعت» تا هیچ قدرتی نتواند به آسانی مسیر همکاری با ایران را کنار بگذارد.

  رفع دغدغه مسکن و استخدام نخبگان در اولویت دولت چهاردهم 

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با تشریح سازوکارهای نوین حمایتی از جامعه نخبگانی، از پیش‌بینی واگذاری زمین‌های مرغوب بدون تشریفات معمول، تسهیل وام‌های ساخت مسکن در قالب تعاونی، و جذب بدون آزمون نخبگان در دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی خبر داد.

افشین با اشاره به برنامه‌های معاونت علمی برای اتصال ظرفیت نخبگانی به ساختار اجرایی کشور گفت: هدف اساسی ما پیوند مستقیم نخبگان با دستگاه‌های اجرایی است. در حوزه‌های اولویت‌دار نظیر مدیریت هوشمند و بهینه‌سازی انرژی، معاونت علمی آمادگی دارد تا از شکل‌گیری و استقرار هسته‌های اولیه نخبگانی پشتیبانی همه‌جانبه داشته باشد.

وی با اشاره به جایگاه علمی برگزیدگان جایزه علامه طباطبایی افزود: جایزه علامه طباطبایی معتبرترین نشان علمی کشور است که معیارهای بسیار سخت‌گیرانه‌ای دارد و هر فرد تنها یک‌بار در طول حیات علمی خود امکان دریافت آن را می‌یابد. حضور اساتید برگزیده این جایزه در استان نشان‌دهنده عمق و کیفیت بالای پژوهش در این منطقه است.

رقابت دانشمندان ایرانی با بودجه‌های چند ۱۰ میلیارد دلاری جهان

رئیس بنیاد ملی نخبگان با مقایسه اعتبارات پژوهشی کشور با بنیادهای علم جهانی اظهار داشت: بودجه بنیادهای علمی مطرح دنیا رقمی بین ۱۰ تا ۲۰ میلیارد دلار است، در حالی که کل اعتبارات شبکه علمی، دانشگاهی و حقوق و دستمزد کشور در مجموع زیر یک میلیارد دلار برآورد می‌شود. با وجود این شکاف اعتباری، دانشمندان و اساتید ما در بالاترین سطوح جهانی رقابت می‌کنند، ضمن اینکه با استقرار دولت چهاردهم و حضور چهره‌های دانشگاهی در رأس دولت، پیگیر افزایش جدی سهم پژوهش و تجهیز شبکه آزمایشگاه‌های ملی هستیم.

وی در خصوص مزیت‌های منطقه‌ای، اضافه کرد: باید بر مزیت‌های نسبی استان از جمله زنجیره ارزش کشاورزی و صنایع تبدیلی تمرکز کرد و با ورود سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و طرح‌هایی مانند شهرک سلامت، ارزش افزوده اقتصادی خلق کرد.

  تدابیر ویژه برای مسکن نخبگان؛ تسهیلات ساخت و تعاونی‌ها

افشین با اشاره به پیگیری دغدغه مسکن نخبگان، افزود: بر اساس آیین‌نامه‌های مصوب دولت چهاردهم، امکان تخصیص زمین به نخبگان خارج از فرآیندها و تشریفات ثبت‌نامی معمول فراهم شده است. انتظار داریم با همراهی استانداری، اراضی اختصاص‌یافته به نخبگان از میان زمین‌های مرغوب استان باشد. همچنین محدودیت‌های بانکی مربوط به ارزش زمین و وام برای حوزه «ساخت مسکن» برطرف شده و این تسهیلات می‌تواند از طریق تعاونی‌های نخبگانی جهت احداث واحدها تخصیص یابد.

رویکرد مهارت‌افزایی در طرح شهید احمدی‌روشن

وی درباره تفاوت رویکرد در طرح‌های نخبگانی و پژوهش‌های کلان گفت: در طرح‌هایی نظیر شهید احمدی‌روشن هدف ما تمرین، تجربه و مسئله‌محوری توسط جوانان و دانشجویان است و نباید چارچوب‌های سخت‌گیرانه نتیجه‌گرا مانع خلاقیت آنان شود؛ چراکه این مسیر فرصتی برای آشنایی با ساختار دستگاه‌های اجرایی است. در نقطه مقابل، طرح‌های مصوب بنیاد علم دارای استانداردهای دقیق و خروجی‌محور هستند.

  مسیرهای متنوع جذب و استخدام نخبگان و دوره‌های پسادکتری

معاون علمی رئیس‌جمهور با تشریح فرآیند استخدام و به‌کارگیری نخبگان اعلام کرد: مسیرهای متعددی از جمله دوره‌های پسادکتری (Postdoc) با حمایت مالی بنیاد ملی نخبگان و بنیاد علم طراحی شده که استادمحور است.

وی در خصوص جذب در دستگاه‌های اجرایی افزود: چنانچه دستگاه‌های استانی نیازهای خود را از طریق سازمان اداری و استخدامی تجمیع و اعلام کنند، نخبگان واجد شرایط (به‌ویژه پنج درصد برتر) بدون نیاز به آزمون استخدامی معرفی می‌شوند تا دستگاه‌ها از میان افراد معرفی‌شده اقدام به جذب کنند. اولویت این فرآیند با متقاضیان و ظرفیت‌های بومی همان استان است و پیش‌بینی می‌شود فراخوان آن تا پایان سال نهایی و منتشر گردد.

افشین به سازوکار جذب نخبگان در صنایع بزرگ و شرکت‌های خصوصی اشاره کرد و گفت: طرح جذب نخبگان در بخش خصوصی و بنیادهای بزرگ اقتصادی نیز برنامه‌ریزی شده و فراخوان آن در آبان یا اوایل آذرماه اعلام خواهد شد تا نخبگان بتوانند در بسترهای متنوع صنعتی و اجرایی به کار گرفته شوند.

به گزارش ایرنا، حسین افشین معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور روز دوشنبه به سنندج سفر کرد.

دیدار با نماینده ولی‌فقیه در استان کردستان، بازدید از پارک علم و فناوری استان، دیدار با هیات رئیسه دانشگاه کردستان، نشست با نخبگان استان و شرکت در شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان از برنامه‌های سفر معاون رئیس‌جمهور به کردستان بود.

انتهای پیام/