آرمان امروز-سرویس دیپلماسی: دولت مسعود پزشکیان در دو سال اخیر در عرصه سیاست خارجی کارنامهای درخشان و قابل دفاع از خود به جا گذاشته است. این دولت توانسته ضمن حفظ و حتی تقویت روابط دیپلماتیک با کشورهای اروپایی، روابط راهبردی خود را با چین و روسیه نیز به شکل چشمگیری گسترش دهد.
رویکرد مبتنی بر دیپلماسی و مذاکره که از آغاز فعالیت این دولت در دستور کار قرار گرفت، نه تنها به کاهش تنشهای بینالمللی کمک کرد، بلکه به جهانیان نشان داد که مردم ایران جنگطلب نیستند و خواستار صلح، ثبات و توسعه هستند.
این سیاست هوشمندانه موجب تثبیت موضع حقانیت مردم ایران در افکار عمومی جهان شد و فاصلهای آشکار با دوره بیعملی دیپلماتیک سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ ایجاد کرد؛ دورهای که در آن انفعال و فقدان ابتکار عمل، هزینههای سنگینی بر کشور تحمیل کرده بود. همین تحول مثبت باعث شد مردم به دولت پزشکیان خوشبین شوند و امید تازهای به آینده روابط خارجی کشور پیدا کنند.
سیاست خارجی دولت پزشکیان به وضوح اقتصادمحور است و معیشت مردم را در کانون توجه خود قرار داده است. این دولت با درک عمیق از پیوند میان روابط خارجی و رفاه داخلی، تلاش کرده از ظرفیتهای دیپلماسی برای گشایش اقتصادی، جذب سرمایهگذاری و تسهیل تجارت استفاده کند.
گسترش همکاریهای اقتصادی با چین در چارچوب ابتکار کمربند و جاده و همچنین تعمیق روابط با روسیه در حوزههای انرژی، حملونقل و فناوری، نمونههایی روشن از این رویکرد است. همزمان، حفظ کانالهای ارتباطی با اروپا و تلاش برای کاهش محدودیتهای تجاری، نشاندهنده تعادل هوشمندانه در سیاست خارجی است که نه به سمت شرقگرایی مطلق متمایل شده و نه وابستگی یکجانبه به غرب را پذیرفته است. این تعادل به دولت امکان داده تا در مذاکرات بینالمللی از موضع قدرت و اعتمادبهنفس ظاهر شود و منافع ملی را به شکل مؤثرتری پیگیری کند.
یکی از نقاط قوت برجسته سیاست خارجی این دولت، رویکرد صلحآمیز و سازنده آن در قبال همسایگان است.
دولت پزشکیان همواره از در صلح و گفتوگو وارد رایزنی با کشورهای همسایه شده و تلاش کرده اختلافات را از طریق دیپلماسی حلوفصل کند.
این سیاست نه تنها تنشها در منطقه را کاهش داده، بلکه زمینهساز همکاریهای دوجانبه و چندجانبه در حوزههای امنیتی، اقتصادی و زیستمحیطی شده است.
تأکید بر حسن همجواری و احترام متقابل، تصویر ایران را در میان کشورهای منطقه بهبود بخشیده و فرصتهای جدیدی برای تعاملات سازنده ایجاد کرده است. در عین حال، این رویکرد صلحجویانه به هیچ وجه به معنای تضعیف اقتدار ملی نبوده است.
دولت پزشکیان با حفظ توان بازدارندگی و تأکید بر استقلال تصمیمگیری، اقتدار کشور را در صحنه بینالمللی حفظ کرده و نشان داده که دیپلماسی فعال میتواند با قدرت ملی همسو باشد.
فاصلهگیری از بیعملی دیپلماتیک سالهای پیشین، یکی از مهمترین دستاوردهای این دوره است. در حالی که در سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ شاهد رکود در روابط خارجی و فرصتسوزیهای متعدد بودیم، دولت پزشکیان با ابتکارات متعدد و حضور فعال در مجامع بینالمللی، فضای تازهای ایجاد کرد.
این حضور فعال نه تنها به بهبود تصویر ایران کمک کرد، بلکه امکان طرح دیدگاههای مبتنی بر عدالت و حقانیت مردم ایران را در سطح جهانی فراهم ساخت.
تکیه بر مذاکره و گفتوگو به جای تنشآفرینی، پیام روشنی به جهان ارسال کرد که ایران خواهان تعامل سازنده است و مردم آن از جنگ و خشونت بیزارند.
این پیام، همراه با اقدامات عملی در حوزه دیپلماسی، موجب شد بسیاری از ناظران بینالمللی موضع ایران را مشروعتر و منطقیتر ارزیابی کنند.
اقتصادمحوری سیاست خارجی نیز تأثیر مستقیمی بر معیشت مردم داشته است. پیگیری جدی کریدور شمال-جنوب و برقراری مسیر ارتباطی زمینی با خاوردور و همسایگان غربی نمونه ای از این تلاش هاست.
تلاش برای رفع موانع تجاری، توسعه صادرات غیرنفتی و جذب منابع خارجی، همگی در خدمت بهبود شرایط اقتصادی داخل کشور بودهاند.
دولت پزشکیان با درک این واقعیت که سیاست خارجی موفق باید به رفاه شهروندان منجر شود، اولویت را به موضوعاتی داده که مستقیماً بر زندگی روزمره مردم اثر میگذارد.
این نگاه واقعبینانه و مردممحور، اعتماد عمومی را تقویت کرده و فضای امیدواری را در جامعه گسترش داده است. همزمان، حفظ اقتدار کشور در برابر فشارهای خارجی، نشاندهنده این واقعیت است که دیپلماسی و قدرت ملی میتوانند مکمل یکدیگر باشند و نه رقیب.
در مجموع، کارنامه دو ساله دولت پزشکیان در سیاست خارجی، نمونهای از مدیریت هوشمندانه و متعادل است که توانسته میان حفظ روابط با اروپا، گسترش پیوندها با چین و روسیه، صلحجویی با همسایگان و حفظ اقتدار ملی تعادل برقرار کند.
این دستاوردها نه تنها از بیعملی گذشته فاصله گرفته، بلکه مسیر تازهای برای تعامل ایران با جهان گشوده است؛ مسیری که بر دیپلماسی، مذاکره، اقتصاد و معیشت مردم استوار است و حقانیت موضع ایران را در افکار عمومی جهان تثبیت کرده است. مردم با مشاهده این تحولات، به آیندهای امیدوارتر نگاه میکنند و به توانایی دولت در پیشبرد منافع ملی اعتماد بیشتری یافتهاند. هرچند کاسبان تحریم هر روز در مسیر فعالیت های دولت در عرصه سیاست خارجی سنگ اندازی می کنند و تلاش می کنند تا نشان دهند که اساسا دیپلماسی بی فایده است.
