جنگ کریدورهادر سایه بحران آبراه‌ها

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری؛ سفر رفت‌وبرگشت از میدان‌های نفتی جنوب عراق تا بندر بانیاس سوریه در ساحل مدیترانه، ده روز زمان می‌برد. عبور از بیابان‌های سوزان در دمای بالای پنجاه درجه، بی‌شک تجربه‌ای دشوار است. با این حال، پس از شش ماه باز و بسته شدن متناوب تنگه هرمز، نیاز مبرم عراق به یک مسیر خروجی سبب شده است که طبق گفته یعرب بدر، وزیر حمل‌ونقل سوریه، روزانه هزار و سیصد کامیون در قالب کاروان‌های بزرگ این مسیر را طی کنند.

به نوشته «اکونومیست»، در حال حاضر این جابه‌جایی‌ها تنها حدود پنج درصد از صادرات نفت عراق را پوشش می‌دهد، اما می‌تواند سرآغاز تحولی بزرگ‌تر باشد. از زمان آغاز جنگ و افزایش حملات به کشتیرانی در تنگه هرمز و دریای سرخ، در کنار تعطیلی‌های مقطعی فرودگاه‌ها، کشورهای خاورمیانه ناچار شده‌اند نگاه خود را به مسیرهای زمینی معطوف کنند. در شرایطی که نسبت به عبور ایمن کشتی‌ها حتی در آبراه‌های باز اطمینانی وجود ندارد، دولت‌های منطقه در پی راه‌های ارتباطی تازه‌ای هستند.

از سال ۱۵۰۷ میلادی که نخستین ناوگان پرتغالی وارد تنگه هرمز شد، مسیرهای دریایی به‌تدریج جایگزین راه‌های زمینی شدند. هم‌زمان با از رونق افتادن کاروان‌های تجاری قدیمی، ابتدا کشتی‌های بادبانی، سپس شناورهای تجاری و در نهایت نفتکش‌های عظیم، حجم روزافزونی از کالاها را جابه‌جا کردند. با تقسیم منطقه به کشورهای رقیب توسط قدرت‌های استعماری، مرزها به موانعی غیرقابل‌عبور تبدیل شدند. در آستانه تشکیل رژیم اسرائیل، پل‌های راه‌آهنی که این منطقه را به کشورهای اطرافش وصل می‌کرد تخریب شد. حاکمان خلیج فارس نیز نفت خود را به‌جای کشورهای همجوار، از راه دریا به مقاصد دوردست فروختند و امنیت خود را به قدرت‌های جهانی سپردند. …