محسن پاکنژاد، وزیر نفت، در اینباره گفت: «بخش عمده این مباحث بر امکان صادرات فرآوردههای نفتی مازاد ایران متمرکز بود تا بتوانیم بخشی از مسائل و مشکلات کشور دوست و برادر تاجیکستان را که در این روزها در این حوزه با آن روبهروست، برطرف کنیم.»
به گفته وی، ایران به دنبال تبدیل این همکاری به یک قرارداد بلندمدت است: «مبنای ما این است که بتوانیم چهارچوب قرارداد بلندمدت را با تاجیکستان در زمینه تأمین سوخت و تأمین نفت خام مورد نیاز پالایشگاههای این کشور تدوین کنیم.»
تاجیکستان نیز افزایش واردات فرآوردههای نفتی از ایران را دنبال میکند. دلیر جمعه، وزیر انرژی و ذخایر آب تاجیکستان، درباره برنامه اصلی سفر هیئت این کشور به تهران اظهار کرد: «برنامه اصلی سفر این هیئت به تهران، بررسی راهکارهای افزایش واردات فرآوردههای نفتی از ایران به تاجیکستان است، بهویژه در شرایطی که بسیاری از کشورهای جهان با چالشهای حوزه انرژی روبهرو هستند و دوشنبه نیز از این شرایط تأثیر پذیرفته است.»
جمعه درباره حجم واردات نیز گفت: «مقدار فرآوردههایی که میتوان وارد کرد، به شرایط و ظرفیتهای لجستیک بستگی دارد و این موضوع را در چند مرحله بررسی خواهیم کرد.»
بنزین و گازوییل در لیست نیست
حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآوردههای نفت، گاز و پتروشیمی، در گفتوگو با «نفت ما» با اشاره به جزئیات مذاکرات ایران و تاجیکستان اظهار کرد: «تا جایی که اطلاع دارم، منظور از فرآوردههای نفتی مازاد ایران در این مذاکرات عمدتاً سوخت هواپیما و نفت خام است و موضوع صادرات بنزین و گازوئیل مطرح نیست؛ چراکه در حال حاضر در داخل کشور با محدودیت و کمبود این دو فرآورده مواجه هستیم.»
وی افزود: «در مورد سوخت هواپیما، امکان تولید آن از نفت سفید وجود دارد و پالایشگاه آبادان نیز ظرفیت مناسبی برای تولید این فرآورده دارد.»
حسینی درباره حجم احتمالی صادرات به تاجیکستان گفت: «برآورد من این است که حجم محمولهها حدود پنج هزار تن باشد و بعید به نظر میرسد این میزان از پنج هزار تن در هر محموله بیشتر شود. بنابراین ممکن است ماهانه یک محموله پنج هزار تنی به تاجیکستان ارسال شود.»
سقوط عرضه روسیه
سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآوردههای نفت، گاز و پتروشیمی با اشاره به وابستگی برخی کشورهای منطقه به فرآوردههای نفتی روسیه تصریح کرد: «تاجیکستان، ارمنستان و افغانستان وابستگی قابلتوجهی به فرآوردههای روسیه دارند و با آسیب دیدن پالایشگاههای روسیه، عرضه فرآورده به این کشورها نیز تحت فشار قرار گرفته است. در چنین شرایطی، ایران میتواند بخشی از نیاز تاجیکستان را تأمین کند.»
حسینی درباره مسیر انتقال فرآوردههای نفتی ایران به تاجیکستان نیز گفت: «مسیر انتقال در این کریدور عمدتاً زمینی و با استفاده از کامیون است. کامیونها از ایران وارد افغانستان میشوند و پس از عبور از خاک این کشور، وارد تاجیکستان میشوند.»
وی افزود: «طبیعتاً صادرات این محصولات فشارهایی را به ایران وارد میکند، اما در شرایطی که کشورهای همسایه با مشکل تأمین انرژی مواجه هستند، همکاری با آنها نیز اهمیت دارد و ایران باید بتواند از ظرفیتهای موجود برای توسعه همکاریهای منطقهای استفاده کند.»
