سیر، زنجبیل، بابونه و پونه کوهی از جمله گیاهانی هستند که درباره این ویژگی آنها پژوهشهایی انجام شده است.
البته یک نکته مهم وجود دارد: فعالیت ضد میکروبی یک گیاه در آزمایشگاه به این معنا نیست که میتوان از آن به عنوان جایگزین آنتی بیوتیک برای درمان عفونت استفاده کرد. در عفونتهای باکتریایی، تشخیص و درمان مناسب پزشکی اهمیت دارد.
۱. سیر؛ ترکیبی با فعالیت ضد باکتریایی
سیر حاوی ترکیبات گوگردی مختلف است که یکی از شناخته شدهترین آنها آلیسین است. این ترکیبات در مطالعات آزمایشگاهی توانستهاند رشد برخی باکتریها را مهار کنند.
بخشی از پژوهشها نیز اثر عصاره سیر را بر باکتریهایی مانند اشریشیا کلی (E. coli) بررسی کردهاند.
با این حال، نتایج آزمایشگاهی را نباید به معنای آن دانست که خوردن سیر میتواند یک عفونت باکتریایی را درمان کند. سیر میتواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد، اما جایگزین داروی تجویز شده توسط پزشک نیست.
۲. بابونه؛ گیاهی با ترکیبات ضد میکروبی
بابونه آلمانی از گیاهانی است که ترکیبات فعال آن در مطالعات آزمایشگاهی از نظر فعالیت ضد میکروبی بررسی شدهاند.
برخی پژوهشها نشان دادهاند که عصاره بابونه میتواند در شرایط آزمایشگاهی بر رشد بعضی باکتریها و قارچها اثر بگذارد.
بابونه همچنین به طور سنتی به صورت دمنوش مصرف میشود و از آن برای کمک به آرامش و برخی ناراحتیهای گوارشی استفاده شده است.
البته استفاده از بابونه برای درمان عفونتهای جدی، به ویژه عفونتهای دندانی یا عفونتهای مقاوم به دارو، نباید جایگزین درمان پزشکی شود.
۳. زنجبیل؛ سرشار از ترکیبات فعال
زنجبیل علاوه بر کاربردهای غذایی، حاوی ترکیبات زیست فعال متعددی است که در پژوهشهای آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفتهاند.
برخی مطالعات، عصاره زنجبیل را از نظر توانایی مهار رشد بعضی از باکتریها بررسی کردهاند. ترکیبات موجود در زنجبیل همچنین به دلیل داشتن ویژگیهای ضدالتهابی و آنتی اکسیدانی مورد توجه پژوهشگران قرار دارند.
مصرف زنجبیل در مقدار معمول غذایی میتواند بخشی از یک رژیم متنوع باشد، اما نمیتوان آن را به عنوان یک آنتی بیوتیک طبیعی برای درمان عفونت در نظر گرفت.
۴. پونه کوهی؛ سرشار از کارواکرول
پونه کوهی یا ارگانو حاوی ترکیباتی مانند کارواکرول و تیمول است که فعالیت ضد میکروبی آنها در مطالعات آزمایشگاهی مورد توجه قرار گرفته است.
این ترکیبات در شرایط آزمایشگاهی توانستهاند بر رشد برخی باکتریها و قارچها اثر بگذارند. به همین دلیل، عصارهها و روغنهای گیاهی حاصل از پونه کوهی در پژوهشهای مربوط به ترکیبات ضد میکروبی بررسی میشوند.
با این حال، این نتایج به معنای آن نیست که مصرف پونه کوهی یا روغن آن میتواند عفونتهای انسانی را درمان کند. به ویژه روغنهای اسانسی غلیظ نباید بدون آگاهی و توصیه متخصص مصرف شوند.
طبیعی بودن به معنای آنتی بیوتیک بودن نیست
سیر، زنجبیل، بابونه و پونه کوهی همگی حاوی ترکیبات جالبی هستند که از نظر فعالیت ضد میکروبی مورد مطالعه قرار گرفتهاند. با این حال، بیشتر شواهد مربوط به اثر ضد باکتریایی این گیاهان از مطالعات آزمایشگاهی یا مطالعات مقدماتی به دست آمده است؛ بنابراین بهتر است آنها را بخشی از یک رژیم غذایی سالم بدانیم، نه جایگزینی برای آنتی بیوتیک.
اگر پزشک برای یک عفونت باکتریایی آنتی بیوتیک تجویز کرده است، قطع یا جایگزین کردن آن با گیاهان دارویی بدون مشورت پزشک میتواند خطرناک باشد؛ به ویژه در عفونتهای جدی یا عفونتهایی که احتمال گسترش آنها وجود دارد.
