آیا BNPL فرهنگ مالی ایرانی‌ها را تغییر می‌دهد؟

به گزارش خبرنگار ایبنا ، تا همین چند سال پیش، برای بسیاری از خانواده‌های ایرانی، ناتوانی در پرداخت نقدی به معنای به تعویق انداختن خرید بود. «بدهکار بودن» بیش از آنکه یک ابزار مدیریت مالی تلقی شود، نشانه‌ای از فشار اقتصادی به شمار می‌رفت. اما امروز، با گسترش سرویس‌های BNPL «الان بخر، بعداً پرداخت کن» این نگاه آرام‌آرام در حال تغییر است.

پرداخت اعتباری دیگر تنها یک شیوه خرید نیست؛ بلکه در حال بازتعریف رابطه ایرانی‌ها با اعتبار، بدهی و حتی الگوی مصرف است. با این حال، این پرسش همچنان مطرح است که آیا این تغییر، نشانه بلوغ فرهنگ مالی است یا واکنشی به کاهش قدرت خرید و شرایط اقتصادی؟

رشد BNPL البته تنها به ایران محدود نیست. برآورد‌های مؤسسه Juniper Research نشان می‌دهد، ارزش تراکنش‌های جهانی این بازار تا سال ۲۰۲۸ به بیش از ۶۸۰ میلیارد دلار خواهد رسید؛ رشدی که نشان می‌دهد خرید اعتباری به یکی از روند‌های اصلی صنعت پرداخت تبدیل شده است. در بسیاری از کشورها، BNPL دیگر صرفاً ابزاری برای خرید اقساطی نیست، بلکه بخشی از سبک زندگی مالی، به‌ویژه در میان نسل جوان، محسوب می‌شود. بدهی؛ از یک تابو تا یک ابزار مالی

در فرهنگ اقتصادی ایران، بدهی همواره بار معنایی منفی داشته است. بسیاری از خانواده‌ها خرید را به تعویق می‌انداختند تا بتوانند هزینه آن را نقدی پرداخت کنند و بدهکار نشوند. اما گسترش خدمات اعتباری، به‌ویژه در بستر‌های دیجیتال، این ذهنیت را آرام‌آرام به چالش کشیده است.

بخشی از فعالان صنعت بانکداری و فین‌تک معتقدند زمان آن رسیده که میان «بدهی ناسالم» و «بدهی سالم» تفاوت قائل شویم. داوود محمدبیگی، معاون فناوری اطلاعات بانک خاورمیانه، بر این باور است که استفاده مسئولانه از اعتبار، در صورتی که همراه با بازپرداخت منظم و مدیریت صحیح باشد، نه‌تنها تهدید نیست، بلکه می‌تواند به ابزاری برای مدیریت بهتر منابع مالی خانوار تبدیل شود. از نگاه او، همان‌گونه که در بسیاری از اقتصاد‌های توسعه‌یافته استفاده از اعتبار بخشی از رفتار مالی روزمره است، در ایران نیز شکل‌گیری این فرهنگ به آموزش و مسئولیت‌پذیری کاربران وابسته خواهد بود. …