نویسندگان این مقاله استدلال میکنند اقتصاد ایران طی نزدیک به پنج دهه، در نتیجه ترکیبی از تحریم، جنگ، شوکهای ژئوپلیتیک و سوء مدیریت اقتصادی به الگویی از کاهش ارزش پول، تورم بالا و رشد پایین گرفتار شده است.
پسران و اسمیت دو مسیر اصلی برای آینده ترسیم میکنند: سناریوی نخست ادامه درگیری و شکلگیری یک «اقتصاد محاصره» است که در آن کاهش صادرات نفت، کمبود ارز، افت بیشتر ارزش ریال، تشدید تورم و در نهایت سهمیهبندی کالاهای ضروری محتمل خواهد بود. اما سناریوی دوم، پایان درگیریهای نظامی و حرکت به سوی نوعی آتشبس خصمانه است که در صورت همراه شدن با اصلاحات اقتصادی میتواند به ثبات نرخ ارز، کاهش تورم، بازسازی اقتصاد و بازگشت تدریجی رشد منجر شود. از نظر نویسندگان، حتی در سناریوی مثبت نیز بازسازی خسارتهای جنگی نیازمند بسیج منابع داخلی و خارجی گسترده است و صرف پایان جنگ بهتنهایی مشکلات ساختاری اقتصاد ایران را حل نخواهد کرد.
نگاهی به اقتصاد ایران پس از انقلاب
اقتصاد ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ مسیری پرنوسان و همراه با بحرانهای متعدد را پشت سر گذاشته است. جنگ ایران و عراق، تحریمهای بینالمللی، توافق برجام و خروج آمریکا از آن، شوکهای ارزی و در سالهای اخیر درگیریهای نظامی، مهمترین نقاط عطف این مسیر بودهاند. دادههای مورد بررسی نشان میدهد که در فاصله ۱۹۷۹ تا ۲۰۲۵، ارزش ریال بهطور متوسط سالانه حدود ۱۹ درصد کاهش یافته، تورم متوسط نزدیک به ۱۹.۸ درصد بوده و رشد اقتصادی ۲.۳ درصد در سال ثبت شده است. رشد سرانه تولید نیز تقریبا ناچیز و سالانه حدود ۰.۴ درصد بوده است. …
