موضعگیریهای اخیر نهادهای رسمی بغداد نشاندهنده اراده دولت مرکزی برای احیای انحصار اعمال زور مشروع است. سخنگوی وزارت دفاع و فرماندهی کل نیروهای مسلح عراق بر پایان دادن به رفتارهای خودمختارانه، انضباطبخشی به تسلیحات و طرد رویکردهای فرقهگرایانه تأکید دارند. این پیامها در سطح کلان، کلیه ساختارهای شبهنظامی از جمله نیروهای پیشمرگه در مناطق مورد مناقشه را در بر میگیرد.
بغداد در پی آن است که معیار واحدی برای مدیریت امنیتی سراسر کشور تدوین کند. بر پایه این رویکرد، هیچ نیروی مسلحی نباید بدون پیوند رسمی با سلسلهمراتب فرماندهی دولت به فعالیت میدانی ادامه دهد. طرح موضوع محدودسازی یا بازآرایی حضور الحشد الشعبی در دشت نینوا را باید در چارچوب تلاش دولت سودانی برای نمایش حاکمیت ملی تحلیل کرد.
با این حال، اجرای عینی چنین طرحی با چالشهای ساختاری و پیچیدهای مواجه است. الحشد الشعبی پس از سرکوب داعش بر اساس قوانین مصوب به بدنه نظامی کشور پیوسته است. این نهاد اکنون شبکهای گسترده از نفوذ اجتماعی، اقتصادی و سیاسی را در مناطق مختلف تحت کنترل دارد. هرگونه اقدام نسنجیده برای خروج سریع یا حذف الحشد الشعبی با مقاومت سخت سیاسی روبهرو خواهد شد. چنین سناریویی میتواند به شکافهای امنیتی تازه و برهم خوردن تعادل شکننده موجود دامن بزند. …
