جنجال‌های چندروزه شایعات و استقبال شتاب‌زده برخی جریان‌ها از حذف ادعایی قالیباف، یک حقیقت آشکار را به یادگار گذاشت: دست‌کم برای بخشی از بازیگران سیاسی، مسئله اصلی نه خود «مذاکره»، بلکه «شخص مذاکره‌کننده» بود.
۱. آغاز تفاهم اسلام‌آباد و خاستگاه بحران
ماجرا از تفاهم اسلام‌آباد آغاز شد؛ توافقی که قرار بود راهی برای توقف مخاصمات، بازگشایی شریان‌های اقتصادی و خروج کشور از وضعیت فرساینده «نه جنگ، نه صلح» فراهم کند. حضور محمدباقر قالیباف در رأس هیئت بلندپایه ایرانی سبب شد تا بخش عمده‌ای از مسئولیت سیاسی و پیامدهای این تفاهم به نام او ثبت شود.
از همان روزهای نخست، هجمه‌ها کلید خورد. برخی منتقدان درباره متن توافق، ترتیبات اجرایی تعهدات و مکانیسم تضمین‌های ایالات متحده پرسش‌هایی مطرح کردند. طرح این پرسش‌ها طبیعی و تا حدی ضروری بود؛ کشوری که تجربه تلخ برجام و عهدشکنی‌های مکرر آمریکا را پشت سر گذاشته، حق دارد با عینک بدبینی و سخت‌گیری مفرط به هر توافق جدیدی بنگرد.
۲. تغییر مسیر از «نقد متن» به «حمله به شخص»
اما موج مخالفت‌ها در دایره نقد کارشناسی باقی نماند. به‌تدریج، نقد توافق جای خود را به هجمه علیه شخص مذاکره‌کننده داد. تفاهم اسلام‌آباد نه به‌عنوان یک تصمیم کلان در سطح ساختار عالی نظام، بلکه به‌عنوان «دست‌پخت شخصی قالیباف» بازنمایی شد. لحن برخی مخالفان چنان بود که گویی رئیس مجلس شورای اسلامی به‌تنهایی و خارج از چارچوب تصمیم‌گیری حاکمیتی، پای میز مذاکره نشسته و توافقی فردی را امضا کرده است.
در این فضا، اصل مقوله مذاکره زیر سؤال رفت. سخن از انتقام به میان آمد و اینکه گفتگو با ایالات متحده، به‌ویژه در فضای پس از جنگ و تقدیم شهدا، معنایی جز عقب‌نشینی استراتژیک ندارد. گروه‌هایی مدعی شدند که ایالات متحده فاقد هرگونه صلاحیت برای اعتماد است و هرگونه تعامل دیپلماتیک، تکرار تجارب شکست‌خورده گذشته محسوب می‌شود. برخی تندروها حتی فراتر رفته و مذاکره‌کنندگان را به عبور از خطوط قرمز نظام متهم ساختند. در نگاه نخست، پیام این جریان روشن بود: مخالفت ریشه‌ای با اصل مذاکره، فارغ از اینکه چه کسی سکان‌دار آن باشد.
۳. تناقض در رفتار منتقدان با تغییر مهره‌ها …
دانلود از کافه بازار
