سنجیده‌گویی فلسفی

  معصومه امیدوار؛ گروه اندیشه /   مصطفی ملکیان با وام گرفتن از تمایز دیوید بروکس میان ویژگی‌های «کارنامه‌ای» و «ستایشنامه‌ای»، تأکید کرد که ارزش ضیاءشهابی فقط در ترجمه‌ها، تألیف‌ها و سال‌های تدریس او خلاصه نمی‌شود. از نگاه او، تواضع کم‌نظیر، پرهیز از بدگویی، سنجیده‌گویی و حفظ کنجکاوی علمی تا سال‌های پیری، چهار ویژگی‌ای است که این استاد فلسفه را به چهره‌ای متفاوت بدل کرده است.

در سوی دیگر، ملکیان از دقت مفهومی و زبانی ترجمه‌های او گفت؛ دقتی که در آن هر واژه جای خود را دارد و مترجم، برخلاف عادت رایج، حاضر نیست الفاظ را صرفاً برای تنوع زبانی به جای یکدیگر بنشاند.  همین نسبت میان «دانش» و «منش» در سخنان مالک حسینی نیز تکرار شد.

او ضیاءشهابی را «دریایی از دانش» در کنار فروتنی کم‌نظیر دانست و ترجمه تازه او را سندی علیه «استبداد فلسفی» نامید: این تصور که فقط یک تعریف، یک روش و یک سبک فلسفه‌ورزی معتبر وجود دارد. از این منظر، اهمیت «تحول تاریخی مفهوم فلسفه» فقط در انتقال یک متن مهم آلمانی به فارسی نیست؛ کتاب نشان می‌دهد که «فلسفه» در تاریخ، معنایی یگانه و ثابت نداشته و نسبت آن با دین، زندگی عملی، عقل، شهود و حتی غایت انسانی، همواره دستخوش تحول بوده است.

به تعبیر حسینی، این اثر می‌تواند … …