[جمیله کدیور] جنگ نتانیاهو برای بقا

این هراس، ریشه در واقعیت‌هایی دارد که پس از تحولات اخیر پارلمانی در انتظار نتانیاهو نشسته است. در حالی که به تعبیر گادی آیزنکوت، مأمور تشکیل کابینه جدید، اسرائیل در یکی از بحرانی‌ترین مقاطع تاریخی خود از زمان تأسیس قرار دارد، نتانیاهو نیز سخت‌ترین روزهای حیات سیاسی و شاید آخرین نفس‌هایش در قدرت را سپری می‌کند.

اگر آیزنکوت موفق به تشکیل دولت شود، پرونده حضور نتانیاهو در سیاست برای همیشه بسته خواهد شد؛ در این صورت، او دیگر سپری به نام کرسی نخست‌وزیری برای چانه‌زنی و اعمال نفوذ ندارد و در صورت بی‌نتیجه ماندن درخواست عفو از رئیس‌جمهور، محاکمه‌اش در پرونده‌های فساد بدون هیچ اهرم حمایتی ادامه می‌یابد. هم‌زمان، تیغ تیز کمیته دولتی تحقیق درباره کوتاهی‌های او در ماجرای ۷ اکتبر ۲۰۲۳ نیز به جریان خواهد افتاد. از همین رو، دور از انتظار نیست که او با تمام توان در مسیر تشکیل کابینه آیزنکوت کارشکنی کند.

شرایط پیچیده کنست پس از انتخابات نیز عملا دست نتانیاهو را برای چنین کارشکنی‌هایی باز گذاشته است. فرض غالب در محافل سیاسی اسرائیل این است که نتانیاهو، که اکنون با افول قدرت روبه‌روست، قصد دارد کشور را به دور دیگری از انتخابات بکشاند؛ سناریویی که به او فرصت می‌دهد ضمن جلوگیری از نخست‌وزیری آیزنکوت، در فضایی تازه جایگاه خود را ترمیم کند و در قدرت بماند. این قمار سیاسی زمانی جدی‌تر می‌شود که بدانیم تلاش‌های آیزنکوت برای تشکیل کابینه با دشواری مواجه است؛ او برای رسیدن به اکثریت پارلمانی ناچار است یا با احزاب فلسطینی کنست همکاری کند که با مخالفت شدید شرکای راست‌گرایش روبروست، یا تن به شرط سنگین احزاب ارتدکس افراطی بدهد که با شعارهای اصلی ائتلافش در تضاد است.

با این ملاحظات، تجربه نشان داده که نتانیاهو برای تضمین بقای سیاسی خود، از به‌کارگیری هیچ ابزاری — حتی شعله‌ور کردن آتش یک جنگ تازه — ابایی ندارد؛ قماری خطرناک که می‌تواند در جامعه اسرائیل، زمینه را برای مطالبه «وحدت ملی» در سایه یک بحران امنیتی فراهم کند و مسیر سقوط او را به تعویق بیندازد. …