صنعتی که روزی بخش مهمی از نیازهای خود را از بیرون مرزها تأمین میکرد، امروز در نقطهای ایستاده که معادله قدرت در آن، بیش از آنکه با تعداد تجهیزات سنجیده شود، با دانش، سرعت تولید، شبکه فناوری، هوشمندی سامانهها و توان بازآفرینی قدرت در میدان معنا پیدا میکند.
اهمیت صنعت دفاعی را باید در همین تغییر پارادایم جستوجو کرد؛ تغییری که در چهار دهه گذشته، از ساخت قطعه و تجهیزات اولیه آغاز شد و به حوزههایی همچون موشک، پهپاد، پدافند، رادار، جنگ الکترونیک، سامانههای فرماندهی و کنترل و دیگر فناوریهای پیشرفته دفاعی رسید. از خرید تجهیزات تا ساختن «زنجیره قدرت»
تجربه تاریخی ایران نشان میدهد وابستگی دفاعی تنها به معنای وابستگی به یک محصول یا یک کارخانه خارجی نیست؛ وابستگی، در سطحی عمیقتر، یعنی ناتوانی در طراحی، تعمیر، ارتقا و بازتولید فناوری.
نقطه مهم در تحول صنعت دفاعی ایران نیز از همینجا آغاز شد. مسئله دیگر صرفاً این نبود که یک سامانه ساخته شود؛ مسئله این بود که کشور بتواند چرخه کامل آن را در اختیار داشته باشد؛ از تحقیق و طراحی و مواد اولیه تا تولید، آزمون، عملیاتیسازی، نگهداری و ارتقا.
این تغییر نگاه، صنعت دفاعی را از یک «تولیدکننده تجهیزات» به یک شبکه ملی فناوری نزدیک کرد؛ شبکهای که دانشگاه، شرکت دانشبنیان، صنایع بزرگ، مراکز تحقیقاتی، متخصصان و نیروهای مسلح در آن به یکدیگر متصل میشوند.
در چنین الگویی، قدرت دفاعی دیگر محصول یک وزارتخانه یا سازمان منفرد نیست؛ محصول اتصال چندین حلقه علمی و صنعتی به یکدیگر است.
جنگ؛ جایی که فناوری از روی کاغذ وارد میدان میشود
هیچ آزمایشگاهی نمیتواند به اندازه یک میدان واقعی، نقاط قوت و ضعف یک سامانه را آشکار کند. جنگهای اخیر نیز از این منظر برای صنعت دفاعی ایران یک آزمون بزرگ بودند. …
