جوان شبکه‌ای ایران چگونه خود را بازتعریف می‌کند؟ - تسنیم

به گزارش خبرگزاری تسنیم؛ جامعه ایران در سال‌های اخیر دگردیسی‌های عمیقی را پشت سر گذاشته و کوچ انسان از دنیای واقعی به جهان مجازی تمام ساختارهای پیشین را زیر و رو کرده است. نسلی که در این اتمسفر جدید تنفس می‌کند دیگر با متر و معیارهای دهه‌های گذشته قابل سنجش نیست. این تغییرات پرشتاب ضرورت بازخوانی مفاهیم بنیادین را دوچندان کرده و دومین همایش ملی فرهنگ، رسانه و تحولات نسلی در ایران آوردگاهی برای همین واکاوی بود. نشستی که محملی برای رمزگشایی از معمای نسل جدید فراهم آورد. در این گردهمایی علمی ضیاء هاشمی معاون فرهنگی و اجتماعی معاون اول رئیس‌جمهور پشت تریبون قرار گرفت و با تکیه بر پژوهش میدانی ابعاد پنهان هویت جوانان در جامعه شبکه‌ای را کالبدشکافی کرد. سخنان ایشان روایتی دقیق از تأثیر تراکم ارتباطات بر کیستی نسلی بود که مدام در حال بازسازی خویش است.

هاشمی بحث خود را با یک تعریف پایه آغاز کرد و هویت را همان چیستی و کیستی انسان در بستر اجتماع خواند. او یادآور شد وقتی قرار است از هویت یک گروه پویا مانند جوانان حرف بزنیم نمی‌توانیم آن‌ها را در فضایی مجرد بررسی کنیم بلکه فهم این مفهوم تنها در بستر تعاملات اجتماعی متراکم عصر اطلاعات ممکن خواهد بود. جامعه امروز فضایی لبریز از ارتباطات گسترده و متقابل است و همین شبکه درهم‌تنیده مصالح اصلی ساخت هویت فرد را تأمین می‌کند. جوان امروزی در جریان همین تعاملات تعریفی از خود پیدا کرده و خودارزیابی‌اش را در آینه جمع شکل می‌دهد. این فرایند از محیط خانواده و شبکه همسایگی تا دانشگاه، بازار و رسانه‌های فراگیر امتداد دارد و هرگونه برخورد با نهادهای رسمی و غیررسمی خشت‌های این هویت را روی هم می‌چیند.

معاون فرهنگی معاون اول رئیس‌جمهور سه شکل متفاوت از بروز هویت را تشریح کرد. او هویت برنامه‌دار را برآمده از سوژگی فعال اجتماعی دانست؛ جایی که جوان خود را به عنوان یک کنشگر مؤثر می‌شناسد و جایگاه مشخصی برای خویش ترسیم می‌کند. در نقطه مقابل هویت مقاومتی قرار دارد. این نوع از هویت زمانی متولد می‌شود که فرد احساس کند به اندازه کافی در شبکه‌های اجتماعی و محیط پیرامون پذیرفته نشده است. وقتی گسل‌ها و فاصله‌ها عمیق شوند و پذیرش اجتماعی با دست‌انداز همراه باشد جوان به سمت یک هویت مقاومتی و گاه تقابلی سوق پیدا می‌کند. …