[جمیله کدیور] شاه‌کلید فلسطینی در قفل کنست

اما نقطه عطف و شگفتی‌ساز این کارزار انتخاباتی، مشارکت بی‌سابقه و تاریخ‌ساز شهروندان فلسطینی ساکن اسرائیل بود. این اقلیت دو میلیونی که حدود ۲۰ درصد از جمعیت آن را تشکیل می‌دهند، با حضور در پای صندوق‌های رأی، موفق به تصاحب ۱۹ کرسی از ۱۲۰ کرسی پارلمان شدند و وزن سیاسی خود را به عنوان وزنه تعادلیِ تعیین‌کننده به رخ کشیدند. برای فلسطینیان ۱۹۴۸، این انتخابات فراتر از یک رقابت حزبی معمولی، میدانی سرنوشت‌ساز برای بقا، ابراز وجود و نبردی ساختاری میان ایده «ادغام اجتماعی» و «انزوای سیاسی» بود.

احزاب فلسطینی که طیف‌های متنوعی از اسلام‌گرایان، ملی‌گرایان و کمونیست‌ها را در بر می‌گیرند، بازتاب‌دهنده امیدها و شکاف‌های جامعه‌ای هستند که در برزخ شهروندی اسرائیل و ریشه‌های فلسطینی خود زیست می‌کنند. مشارکت این احزاب در انتخابات پارلمانی، راه رفتن بر لبه تیغی از تناقض‌های هویتی و واقعیت‌های سرسخت سیاسی است؛ برای شهروندان فلسطینی، صندوق‌های رأی هم‌ابزاری برای مبارزه با تبعیض‌های ساختاری و احقاق حقوق شهروندی به شمار می‌رود، و هم چالشی بزرگ در برابر حفظ هویت ملی‌شان در ساختاری که خود را یک «دولت یهودی» تعریف می‌کند. بررسی نقش این احزاب در انتخابات اسرائیل نشان می‌دهد که چگونه این اقلیت بومی، توانست از حاشیه سیاست به بازیگری کلیدی در تغییر موازنه قدرت اسرائیل ارتقا یابد. 

با این حال، نگاهی به کارنامه ۷۸ ساله اشغال سرزمین فلسطین و تجارب زیسته این دوران، این گزاره تحلیلی را تقویت می‌کند که برای جامعه فلسطینی، جابجایی مهره‌ها در راس قدرت تل‌آویو هرگز تفاوت ماهوی ایجاد نکرده است. سیاست‌های کلان ساختاری که بر محور نفی حقوق بنیادین و دگرگونی جمعیتی فلسطینیان استوار بوده‌اند، در میان تمام دولت‌های مستقر- فارغ از گرایش‌های چپ یا راست ـ با شدتی کمابیش یکسان تداوم یافته‌اند. نزدیک به هشت دهه اشغالگری نشان داده که تا زمان پایداری ایدئولوژی برتری‌طلبی، نژادپرستی، ساختارهای نظامی‌گری و نظام آپارتاید، تغییر چهره‌ها در کرسی صدارت، خللی در ماهیت این رژیم اشغالگر ایجاد نخواهد کرد و خطوط کلی سیاست‌های حاکم به همان روال سابق امتداد می‌یابد. …