داده‌های شبکه‌های اجتماعی مستقل از سازوکارهای پلتفرم‌ها شکل نمی‌گیرند

وی با اشاره به اینکه تحولات فناوری همواره بر زندگی اجتماعی اثر گذاشته‌اند، اظهار کرد: با ظهور و گسترش اینترنت و شکل‌گیری جامعه دیجیتال، اطلاعاتی یا شبکه‌ای، فناوری دیگر صرفاً ابزاری برای انتقال پیام نیست، بلکه به یکی از عناصر سازنده محیط اجتماعی تبدیل شده است. در این شرایط، با لایه‌ای جدید از حیات اجتماعی مواجهیم که اقتضائات هستی‌شناختی، معرفت‌شناختی و روش‌شناختی خاص خود را دارد.

کلان‌داده‌ها؛ فرصتی برای پژوهش و چالشی برای روش‌شناسی

مدیرعامل یکی از شرکت های دانش بنیان با اشاره به گسترش دسترسی پژوهشگران به داده‌های شبکه‌های اجتماعی، این تحول را فرصتی کم‌سابقه برای علوم انسانی و اجتماعی دانست و گفت: در گذشته، پژوهشگران عمدتاً از طریق پیمایش‌ها و روش‌های کیفی، با محدودیت‌هایی در دسترسی به جامعه آماری مواجه بودند؛ اما امروز امکان بررسی رفتار میلیون‌ها کاربر و شناسایی الگوهای کنشگری در مقیاسی گسترده‌تر فراهم شده است.

بااین‌حال، به گفته کشاورز، افزایش حجم داده‌ها لزوماً به معنای دستیابی به شناخت دقیق‌تر از واقعیت اجتماعی نیست و همین موضوع پرسش‌های تازه‌ای را درباره اعتبار داده‌ها و روش‌های تحلیل آن‌ها مطرح می‌کند.

وی توضیح داد: در تحلیل داده‌های شبکه‌های اجتماعی باید به این مسئله توجه کرد که آیا رفتارهای مشاهده‌شده بازتاب کنش‌های طبیعی کاربران هستند یا فعالیت گروه‌های سازمان‌یافته، کاربران بسیار فعال و حساب‌های شبه‌رباتیک نیز در شکل‌گیری الگوهای مشاهده‌شده نقش دارند. ازاین‌رو، روش‌شناسی پژوهش در این حوزه باید بتواند چنین عواملی را شناسایی کند و اثر آن‌ها را در تحلیل‌ها در نظر بگیرد. …