پایه پولی از نقدینگی سبقت گرفت/ تورم از کجا آب می‌خورد؟

  جهان صنعت نیوز ، گزارش‌های منتشر شده از رشد پایه پولی در ماه‌های اخیر حکایت دارد؛ موضوعی که در تورم نقش دارد و رابطه‌اش نیز با نقدینگی مهم است. پایه پولی و نقدینگی از مهم‌ترین شاخص‌های پولی اقتصاد هستند که اگرچه ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند اما لزوما با سرعت یکسانی حرکت نمی‌کنند. در ادبیات رایج اقتصادی، پایه پولی به‌عنوان پول پرقدرت و یکی از منابع اصلی تامین ذخایر شبکه بانکی شناخته می‌شود، در حالیکه نقدینگی علاوه بر پول پرقدرت، سپرده‌هایی را نیز دربرمی‌ گیرد که بانک‌ها از طریق فرآیند اعتباردهی ایجاد می‌کنند.

همین تفاوت باعث شده در تحلیل تحولات پولی، صرفا بررسی رشد یکی از این دو متغیر تصویر کاملی از وضعیت اقتصاد ارائه نکند؛ به ‌ویژه در شرایطی‌که بانک‌ها با ناترازی، محدودیت منابع و نیاز فزاینده به ذخایر بانک مرکزی مواجه هستند. نقدینگی: رشد سالانه کمتر، افزایش ماهانه بیشتر!

بر اساس اطلاعات اعلام‌شده از سوی بانک مرکزی، رشد سالانه نقدینگی که در مردادماه امسال به ۵۴.۴ درصد رسیده بود، در شهریور به ۵۱.۶ درصد و در مهرماه به ۵۰.۹ درصد کاهش یافت. به این ترتیب رشد سالانه این متغیر طی دو ماه حدود ۳.۵ واحد درصد کاهش داشته است.

با این حال، بررسی تغییرات ماهانه نقدینگی نشان می‌ دهد که روند تعدیل رشد آن چندان یک‌دست نبوده است. رشد ماهانه نقدینگی در شهریورماه ۱.۳ درصد اعلام شد، اما این رقم در مهرماه به ۲.۷ درصد افزایش یافت؛ یعنی سرعت افزایش ماهانه نقدینگی در مهر بیش از دو برابر ماه قبل شده است. از سوی دیگر، بر اساس اعلام رئیس کل بانک مرکزی، رشد نقدینگی در هفت ماه نخست سال جاری به ۲۴ درصد رسیده است، در حالی که این رقم در دوره مشابه سال گذشته ۲۵.۹ درصد بود.  

این ارقام نشان می‌ دهد که اگرچه رشد سالانه نقدینگی در مسیر نزولی قرار گرفته، اما همچنان افزایش حجم این متغیر ادامه دارد و رشد ماهانه مهر ماه نیز از بازگشت شتاب آن حکایت می‌کند؛ بنابراین کاهش نرخ رشد سالانه را نمی‌توان به معنای توقف خلق نقدینگی یا برطرف شدن فشارهای پولی دانست. حرکت پایه پولی با سرعت بالا  …