قلعه قمیشلو در شهرستان تیران و کرون قرار دارد و امروز بخشی از آن با کمک مردم و گروههای محلی در حال مرمت است. یاسر جلیلیان، عضو انجمن دوستداران میراث فرهنگی تیران و کرون و فعال میراث فرهنگی، درباره این بنا میگوید که ساخت قلعه به ظلالسلطان بازمیگردد؛ فردی که به دلیل قاجار نبودن مادرش، همواره از اینکه به سلطنت نرسیده بود ناراضی بود. پس از انقلاب اسلامی نیز این مجموعه توسط بنیاد مستضعفان مصادره شد.
نام قمیشلو از «قمیش» به معنای نی و پسوند «لو» به معنای مکان گرفته شده و در مجموع به معنای «جایی که نی وجود دارد» است. این قلعه با وجود شباهتهایی که به بسیاری از قلعههای تاریخی ایران دارد، چند ویژگی کمنظیر و تعدادی یادگار تاریخی دارد که آن را از دیگر بناها متمایز میکند.
ظلالسلطان از این قلعه به عنوان تفرجگاه و شکارگاه استفاده میکرد، اما مجموعه تنها محلی برای اقامت و تفریح نبود. امکاناتی در آن ایجاد شده بود که امکان اداره امور اصفهان از همین نقطه را نیز فراهم میکرد. قلعه برق و تلگراف داشته و موتوربرقی که همچنان در آن باقی مانده، یکی از مهمترین نشانههای امکانات آن دوره است.
موتوربرق قلعه بیش از ۱۶۰ سال قدمت دارد و توسط شرکت آلمانی «لیستر» ساخته شده است. این دستگاه یکی از قدیمیترین موتوربرقهای باقیمانده در ایران به شمار میرود و میتواند سندی از نخستین دورههای ورود و استفاده از تجهیزات تولید برق در کشور باشد. هنوز مشخص نیست این دستگاه امکان احیا و راهاندازی دوباره دارد یا نه. …
