وی با مرور تجربه تاریخی وقف در ایران و جهان استدلال میکند که این نهاد، علاوه بر کارکردهای اجتماعی و خیرخواهانه، یک ساختار اقتصادی با قابلیت پایداری مالی بلندمدت است. بااینحال، به باور درخشان، موقوفات در ایران امروز با چالشهایی مانند بهرهوری پایین، مدیریت غیرحرفهای، عدم تناسب کاربریها با نیازهای روز و فقدان سامانه جامع اطلاعاتی مواجه هستند؛ مسائلی که احیای این ظرفیت را به اصلاح شیوههای مدیریتی و بهرهگیری از ابزارهای نوین نیازمند کرده است. وقف؛ نهادی فراتر از یک عمل خیرخواهانه
درخشان در تبیین جایگاه علمی و اقتصادی وقف معتقد است برای شناخت درست این نهاد باید آن را در چارچوب تقسیمبندی سهگانه اقتصاد بررسی کرد. به گفته وی، در نگاه علمی به اقتصاد، سه بخش اصلی شامل بخش دولتی، بخش خصوصی یا بازار و بخش سوم وجود دارد که نهادهای غیرانتفاعی، خیریهها و موقوفات را دربرمیگیرد.
وی توضیح میدهد که در ادبیات اقتصادی جدید، هنگامی که بازار در تأمین برخی نیازها و کالاهای عمومی، از جمله عدالت اجتماعی و آموزش عمومی، با شکست مواجه میشود، دولت برای جبران این ناکارآمدی وارد عمل میشود؛ اما زمانی که دولت نیز با ناکارآمدی یا شکست روبهرو باشد، نوبت به نقشآفرینی بخش سوم اقتصاد میرسد.
این پژوهشگر با اشاره به سابقه تاریخی وقف در تمدن اسلامی استدلال میکند که نهاد وقف قرنها پیش از شکلگیری نظریههای مدرن درباره بخش سوم اقتصاد وجود داشته و جامعه اسلامی بسیار زودتر از تدوین این نظریهها به چنین سازوکار نهادی دست یافته بود. …


دانلود از کافه بازار
























































![[دکتر علی ربیعی] شناخت جامعه، شناخت خویشتن](/news/u/2026-11-16/ettelaat-3e7cp.jpg)

























