«هیچ» ۲۸۰ میلیارد تومانی؛ هنر یا حباب؟

فروش مجسمه «هیچ» پرویز تناولی به قیمت ۲۸۰ میلیارد تومان در بیست‌وششمین حراج تهران، بار دیگر پرسش‌هایی را درباره شفافیت مالی، سازوکار قیمت‌گذاری، اصالت آثار و احتمال پول‌شویی در بازار هنر ایران مطرح کرده است؛ پرسش‌هایی که از هویت خریداران و منابع مالی آنها تا نقش بانک‌ها و واسطه‌ها در افزایش قیمت آثار را دربرمی‌گیرد. آیا این ارقام بازتاب ارزش هنری آثارند یا محصول مناسبات اقتصادی‌ای که می‌تواند بازار هنر را به بستری برای سوداگری تبدیل کند؟

به گزارش رویداد۲۴، حراج تهران همواره یکی از مناقشه‌برانگیزترین رویدادهای هنری ایران بوده است. در بیست‌وششمین دوره این حراج، ارزش پایه ۱۰۰ اثر ارائه‌شده ۷۶۴ میلیارد و ۶۵۰ میلیون تومان اعلام شد؛ آثاری که در نهایت با مجموع قیمت یک‌هزار و ۱۹۶ میلیارد و ۹۱۰ میلیون تومان به فروش رسیدند.

گران‌ترین اثر این دوره، مجسمه برنزی «هیچ» پرویز تناولی بود که با قیمت پایه ۱۹۵ میلیارد تومان عرضه شد و در نهایت به قیمت ۲۸۰ میلیارد تومان چکش خورد. با احتساب ۱۰ درصد اضافه‌شده به مبلغ حراج، بهای نهایی آن به حدود ۳۰۸ میلیارد تومان می‌رسد. چنین ارقامی بار دیگر این پرسش را پیش کشیده است که آثار هنری بر اساس چه معیارهایی قیمت‌گذاری می‌شوند و سود حاصل از این معاملات به جیب چه کسانی می‌رود؟

پول‌های غیرشفاف و پرسش‌های بی‌پاسخ

یکی از مهم‌ترین انتقادها به حراج تهران، نبود شفافیت کافی درباره سازوکار انتخاب و قیمت‌گذاری آثار و هویت خریداران است. مشخص نیست اعضای هیئت انتخاب و تیم تعیین قیمت بر اساس چه معیارهایی عمل می‌کنند و منابع مالی خریداران تا چه اندازه از مجاری نظارتی و قانونی بررسی می‌شود.

پرسش درباره احتمال ورود پول‌های نامشروع به بازار هنر نیز در همین چارچوب مطرح است. معاملات چندصد میلیارد تومانی، بدون شفافیت کافی درباره خریداران و منابع تأمین پول، می‌توانند زمینه‌ساز تردیدهای عمومی شوند. با این حال، طرح احتمال پول‌شویی به‌معنای اثبات وقوع آن در حراج تهران نیست؛ مسئله اصلی، نبود اطلاعات روشنی است که امکان ارزیابی مستقل این اتهام‌ها را فراهم کند.

تردید درباره اصالت آثار …