در قرن دوازدهم هجری، با ظهور علامه وحید بهبهانی، مکتب «اصولی» جان تازهای گرفت. او با پایهگذاری قواعد متقن عقلی و نقلی، مسیر اجتهاد پویا را هموار ساخت. این مسیر توسط فقیهان نامداری، چون شیخ انصاری تکامل یافت و در نهایت توسط آخوند خراسانی به اوج پختگی و انسجام رسید. شهر نجف در پی این تحولات به کانون بیبدیل علم اصول و فقه تشیع بدل گردید.
در دوران معاصر، دو رویکرد و مکتب عمده در حوزههای علمیه شیعه شکل گرفت که به مکتب نجف و مکتب قم شهرت یافتند. مکتب قم که با تلاشهای آیتالله عبدالکریم حائری یزدی تأسیس شد و با مدیریت آیتالله العظمی بروجردی به شکوفایی رسید، بیشتر بر بستر تاریخی صدور روایات، بررسی اقوال فقیهان پیشین (قدما) و تطبیق احادیث شیعه با فقه اهل سنت تمرکز داشت. در این مکتب، فقیه تلاش میکند تا با تحلیل شرایط زمانی و مکانیِ صدور یک حدیث، مقصود واقعی امام معصوم را دریابد.
بیشتر بخوانید:
آیتالله شبیری زنجانی که بود؟ | مرجعی که از هیاهوی سیاست فاصله گرفت، اما سکوت نکرد
آیتالله خویی؛ قدرتمندترین مرجع سنتی که نمیخواست حکومت کند
آیت الله محمدتقی حکیم کیست؟ و چرا بر پیکر رهبری در عراق نماز میخواند؟ …


دانلود از کافه بازار















































































































![[فرشاد پرویزیان] ازدواج، اقتصاد و حکمرانی مطلوب](/news/u/2026-11-17/ettelaat-fqct1.jpg)











































![[دکتر علی ربیعی] شناخت جامعه، شناخت خویشتن](/news/u/2026-11-16/ettelaat-3e7cp.jpg)



