کشورها همیشه از حمله خارجی آسیب نمی‌بینند. گاهی شکاف اصلی خیلی پیش‌تر و در داخل شکل گرفته است؛ میان حکومت و جامعه، میان مطالباتی که روی هم جمع می‌شوند و پاسخ‌هایی که دیر و بعد از پایان داده می شوند. قدرت‌های خارجی معمولاً این شکاف‌ها را به وجود نمی‌آورند، اما تاریخ نشان داده هر جا فرصتی پیدا کنند، می‌توانند از آنها برای پیشبرد منافع خود استفاده کنند. از همین زاویه، توانایی اصلاح خود را باید یکی از نشانه‌های قدرت یک نظام سیاسی دانست. هیچ حکومتی بی‌خطا نیست.
تفاوت را شاید باید در این دید که کدام ساختار زودتر متوجه خطا می‌شود و پیش از آنکه یک نارضایتی قابل حل به بحرانی بزرگ تبدیل شود، راهی برای اصلاح آن پیدا می‌کند. ژاپن در نیمه دوم قرن نوزدهم با چنین لحظه‌ای روبه‌رو شد. ورود قدرت‌های غربی و تحمیل قراردادهای نابرابر، بخشی از نخبگان آن کشور را به این نتیجه رساند که ادامه ساختار قدیمی می‌تواند استقلال ژاپن را به خطر بیندازد. اصلاحات عصر میجی آموزش، نظام اداری، ارتش و اقتصاد را دگرگون کرد و زمینه صنعتی‌شدن کشور را فراهم آورد.
ژاپن بعدها خود گرفتار نظامی‌گری و توسعه‌طلبی شد، اما آن فصل از تاریخش یک درس مهم باقی گذاشت؛ ضعف‌هایی که امروز اصلاح نمی‌شوند، ممکن است فردا به نقطه نفوذ دیگران تبدیل شوند. اسپانیا پس از مرگ فرانکو در ۱۹۷۵ راه دیگری پیمود. بخشی از حاکمیت و مخالفان پذیرفتند که آینده را نمی‌توان با قواعد گذشته اداره کرد. احزاب قانونی شدند، آزادی‌های سیاسی گسترش یافت و قانون اساسی ۱۹۷۸ مسیر تازه‌ای پیش پای کشور گذاشت. در کره‌جنوبی نیز اعتراضات و مطالبات اجتماعی در ۱۹۸۷ به اصلاحات سیاسی و انتخابات مستقیم ریاست‌جمهوری انجامید. دو تجربه متفاوت بودند، اما هر دو نشان دادند که تغییر قواعد از درون می‌تواند بخشی از فشار انباشته جامعه را وارد مسیر سیاسی کند. این تجربه‌ها نسخه‌ای برای ایران نیستند.
ایران تاریخ، فرهنگ، ساختار سیاسی و موقعیت ژئوپلیتیکی خاص خود را دارد. اما درست به دلیل همین موقعیت ویژه، مسئله اصلاح داخلی برای ایران اهمیتی فراتر از یک بحث سیاسی پیدا می‌کند. ایران سال‌هاست با فشار خارجی، تحریم، رقابت‌های منطقه‌ای و منازعات بین‌المللی روبه‌روست. در چنین وضعیتی، سرمایه … …
دانلود از کافه بازار
