مناظره‌ای درباره جنگ و صلح

  آروین مرادی مترجم  /   در آن تابلو قبرستانی به تصویر کشیده شده بود و زیر آن عبارت «صلح پایدار» درج شده بود؛ گویی صلح و آرامش پایدار تنها در گورستان به دست می‌آید. با این‌ حال، کانت دست از امید و تلاش نکشید و در راستای تدوین اصول صلح پایدار کوشید. او پیش‌بینی کرد اگر همه کشورهای جهان، لیبرال شوند دیگر جنگی در کار نخواهد بود. پیش‌بینی کانت درباره کشورهای لیبرال تا حد زیادی درست از آب در آمده است اما وقتی نزاع‌های کشورهای لیبرال و غیرلیبرال را می‌بینیم، اوضاع کمابیش فاجعه‌بار است. حتی دو جنگ بزرگ قرن بیستم مانع از جنگ‌های بعدی نشد و امروزه در قرن بیست‌ویکم نیز جنگ‌های مهمی مانند جنگ اوکراین و روسیه، جنگ غزه و جنگ آمریکا علیه ایران در جهان کشتار و ویرانی به بار آورده و می‌آورند. از این جهت اندیشیدن به جنگ نه یک تأمل فارغ‌دلانه، که اضطرار زمانه است.

 دوگانه ساده موافقت یا مخالفت

در چنین شرایطی شاید به کتابی مانند «جنگ: موجه یا ناموجه؟» بیشتر از هر زمانی نیاز باشد. کتابی که پیچیدگی اندیشیدن درباره جنگ را آشکار می‌کند و ما را از دوگانه ساده بیرون می‌کشد و به ما امکان می‌دهد از چشم‌اندازی بالاتر پیچیدگی‌ها را ببینیم. اگر از یک سو صلح‌طلبان به کشتارها و ویرانی‌های دهشتناک جنگ اشاره می‌کنند، طرفداران نظریه جنگِ موجه برای توجیه نظر خود از این می‌گویند که چه بسا پیامدها و نتیجه نجنگیدن بسی هولناک‌تر باشد. 

اگر طرفداران جنگِ موجه، جنگ را گاهی آخرین گزینه برای عدالت می‌دانند، صلح‌طلبان به سراغ تاریخ می‌روند و می‌گویند جنگ تقریباً همیشه عجین بی‌عدالتی بوده است. از همین رو کتاب حاضر در واقع یک مناظره است. از یک طرف، طرفدار صلح‌طلبی، یعنی اندرو فیالا، استدلال‌های خود را در دفاع از این دیدگاه می‌آورد و از طرف دیگر جنیفر کلینگ، مدافع نظریه جنگِ موجه، استدلال‌های سنت جنگِ موجه را مطرح می‌کند و سپس هر دو نویسنده به نقد و پاسخ دیدگاه‌های طرف مقابل می‌پردازند. نکته قابل توجهی که قلم هر دو نویسنده دارد، شیوایی و انسجام مطالب است. …