خانه رهبر یک فرهنگستان بود، خلاصه‌ای از تاریخ، ادبیات، فلسفه و هویت ایرانی که در یک کتابخانه بزرگ متبلور بود.

آرمان امروز  : از آتن باستان تا دوران شکل‌گیری جنبش‌های ضد استعماری، فلسفۀ سیاسی شالوده بسیاری از قوانین، انقلاب‌ها و حتی بحث‌های روزمره درباره قدرت، آزادی و عدالت را تشکیل داده است. در اینجا به معرفی ۵ اثر تاثیرگذار در تاریخ فلسفۀ سیاست خواهیم پرداخت. فلسفه سیاسی در اصل تلاشی برای پاسخ به یک پرسش بنیادین …

گاهی یک تابلو، تنها یک اثر هنری نیست؛ سندی است از حافظه‌ی یک ملت. روایتی است که با رنگ آغاز می‌شود و به تاریخ، فلسفه و هویت ختم می‌شود. اثر هنرمند ایرانی که در بیینال با ریشه‌هایم در مال گالریز لندن به نمایش درآمده، از همین جنس است؛ اثری که پیش از آنکه چشم را مخاطب قرار دهد، ذهن را به تأمل وا می‌دارد.

از آتن باستان تا دوران شکل‌گیری جنبش‌های ضد استعماری، فلسفۀ سیاسی شالوده بسیاری از قوانین، انقلاب‌ها و حتی بحث‌های روزمره درباره قدرت، آزادی و عدالت را تشکیل...

یک نویسنده گفت: بخشی از تاریخ عاشورا که به ریشه‌ها و فلسفه قیام امام حسین(ع) می‌پردازد، برای مخاطب امروز کمتر روایت شده است. در حالی که تمام ابعاد این قیام ظرفیت خلق آثار بالایی دارد.

چگونه انسانی می‌تواند از جان، خانواده، وطن،عبور کند ودر برابر سهمگین‌ترین مصائب تاریخ، نه شکوه کند و نه تردید؟

رکنا: روز جهانی دوربین هر سال در 29 ژوئن (8 تیر 1405) گرامی داشته می‌شود.

تهران- ایرنا- در روزگاری که کشورها برای دستیابی به فناوری‌های پیشرفته، هوش مصنوعی، اقتصاد دانش‌بنیان و افزایش بهره‌وری با یکدیگر رقابت می‌کنند، سخن گفتن از دانشگاه دیگر صرفا سخن گفتن از آموزش نیست. دانشگاه در جهان امروز بخشی از سازوکار حکمرانی، توسعه و حل مسئله است. با این حال، به نظر می‌رسد ما گاهی …

شام غریبان ۱۴۰۵ روز پنج‌شنبه ۴ تیر مصادف با غروب عاشورا (۱۰ محرم) و شب یازدهم محرم است. در این گزارش تاریخ دقیق، فلسفه مراسم و آداب شب شام غریبان را بخوانید.

شام غریبان ۱۴۰۵ روز پنج‌شنبه ۴ تیر مصادف با غروب عاشورا (۱۰ محرم) و شب یازدهم محرم است. در این گزارش تاریخ دقیق، فلسفه مراسم و آداب شب شام غریبان را بخوانید.

پاناما در جام جهانی با فلسفه بارسلونا و هدایت گلیلم اسکریو به دنبال خلق شگفتی است. این تحلیل‌گر عملکرد که بخشی از کادر فنی هانسی فلیک است، در تلاش است تا به تیم ملی پاناما کمک کند تا تاریخ‌سازی کند.

پاناما در جام جهانی با فلسفه بارسلونا و هدایت گلیلم اسکریو به دنبال خلق شگفتی است. این تحلیل‌گر عملکرد که بخشی از کادر فنی هانسی فلیک است، در تلاش است تا به تیم ملی پاناما کمک کند تا تاریخ‌سازی کند.

کتاب «درآمدی بر توسعه از منظر فلسفه میان فرهنگی» فقط درباره توسعه سخن نمی‌گوید؛ مسافر جاده‌ای است که از «تجربه زیسته» آغاز می‌شود، از کوچه‌های شهر و شعر و خاطره می‌گذرد و در نهایت به پرسشی ژرف می‌رسد: توسعه را کجا باید جست؟ در کتاب‌های نظری و الگوهای آماده؟ یا در آینه فرهنگ، تاریخ و زیست جهان خودمان؟ …

این رنگ با برخی از نمادین‌ترین لحظات و شخصیت‌های تاریخ فوتبال گره خورده است. تیم ملی هلند در دهه ۱۹۷۰ به رهبری یوهان کرویف با فلسفه «فوتبال کامل» یا Total Fo...

یک تاریخ پژوه و استاد ادبیات، به بررسی فلسفه عزاداری در ماه محرم، ریشه های تاریخی آن و همچنین اهداف ...

روان‌کاوی بیش از یک قرن پیش توسط زیگموند فروید آغاز شد و یکی از جسورانه‌ترین تلاش‌ها برای کاوش در عمق ذهن انسان بود. این جنبش، ذهن را از قلمرو فلسفه و ادبیات به حوزه‌ای نظری-بالینی برد و مفاهیمی مانند ناهشیار، عقده‌ها و تأثیر کودکی را وارد فرهنگ عمومی کرد. اما مسیرش پر از فراز و فرود بود: گاهی به اوج …

یک تاریخ پژوه و استاد ادبیات، در گفت‌وگویی با ایسنا به بررسی فلسفه عزاداری در ماه محرم، ریشه‌های تاریخی آن و همچنین اهداف قیام امام حسین (ع) پرداخت و ضمن تبیین زوایای پنهان این آیین کهن، به بدعت‌های واردشده در این عرصه نیز اشاره کرد.

​حکم صادر شده توسط این استاد فلسفه، بیش از آنکه یک تحلیل علمی و ژئوپلیتیکی باشد، یک شعار رادیکال خطابی است. ایران به عنوان یک حقیقت تمدنی، اصیل‌تر و پایدارتر از آن است که بقایش به سرنوشت یک بازیگر سیاسی نوظهور در مدیترانه گره خورده باشد. تقلیل دادن تاریخ چند هزار ساله‌ی ایران به دوقطبیِ «حذف یا ماندن» …

استاد فقه و فلسفه حوزه علمیه قم، به مناسبت سالروز درگذشت دکتر شریعتی، با تأکید بر ضرورت توسعه معرفت‌اندیشی در کنار تاریخ‌نگاری عاشورا، دوگانه «غم پایان داستان» و «پیام همیشگی» را مکمل یکدیگر دانست و با نقد جدی دوگانه «تشیع علوی و صفوی»، بر جامعیت متن شیعه در قیام، صلح و کناره‌گیری تأکید کرد و گریه را …

فلسفه ذهن به پرسش‌هایی می‌پردازد که برای همه ما آشنا و جذاب‌اند: آگاهی چیست؟ افکار و احساسات ما چگونه با بدنمان ارتباط پیدا می‌کنند؟ آیا ممکن است روزی یک ماش...

«صد سال فلسفه» را می‌توان بیش از تاریخ یک سنت فلسفی، روایتی از دگرگونی اولویت‌های اندیشه در جهان مدرن دانست؛ روایتی که نشان می‌دهد فلسفه، بیش از آنکه انبوهی از پاسخ‌های قطعی باشد، تاریخ پرسش‌هایی است که هر نسل دوباره آن‌ها را صورت‌بندی می‌کند.

تیم ملی پاناما با هدایت توماس کریستنسن، مربی سابق بارسلونا، در آستانه رقابت‌های جام جهانی ۲۰۲۶ قرار دارد و به دنبال خلق تاریخ جدیدی برای خود است. این مربی دانمارکی با الهام از اسطوره‌های بارسلونا، نظیر یوهان کرایف و پپ گواردیولا، فلسفه‌ای مبتنی بر بازی مالکانه را به تیمش منتقل کرده است.

تیم ملی پاناما با هدایت توماس کریستنسن، مربی سابق بارسلونا، در آستانه رقابت‌های جام جهانی ۲۰۲۶ قرار دارد و به دنبال خلق تاریخ جدیدی برای خود است. این مربی دانمارکی با الهام از اسطوره‌های بارسلونا، نظیر یوهان کرایف و پپ گواردیولا، فلسفه‌ای مبتنی بر بازی مالکانه را به تیمش منتقل کرده است.

تصمیم فیفا برای گسترش جام‌جهانی به ۴۸ تیم، صرفاً یک تغییر عددی در ساختار یک تورنمنت نبود؛ بلکه نوعی بازتعریف فلسفه فوتبال در مقیاس جهانی محسوب می‌شود. از همان روز اول اعلام این تصمیم، فوتبال وارد دوگانه‌ای جدی شد؛ از یک‌سو نگاه سنتی که نگران افت کیفیت و فرسایش استانداردهای تاکتیکی بود و از سوی دیگر …

علوم اجتماعی در ایران که به تعبیر استاد قانعی‌راد، در مرحله «پیشاالگویی» [تثبیت نشده] است، تنها با بازاندیشی تاریخی و گفت وگوی نقادانه با سنت عقلانی این کشور است که می‌تواند امیدوار باشد به مرحله «الگویی» یا شکل‌گیری یک «سنت مستقل علوم اجتماعی» دست یابد. و این ممکن نمی‌شود مگر اینکه علم تاریخ و فلسفه …

علوم اجتماعی در ایران که به تعبیر استاد قانعی‌راد، در مرحله «پیشاالگویی» [تثبیت نشده] است، تنها با بازاندیشی تاریخی و گفت وگوی نقادانه با سنت عقلانی این کشور است که می‌تواند امیدوار باشد به مرحله «الگویی» یا شکل‌گیری یک «سنت مستقل علوم اجتماعی» دست یابد. و این ممکن نمی‌شود مگر اینکه علم تاریخ و فلسفه …

علوم اجتماعی در ایران که به تعبیر استاد قانعی‌راد، در مرحله «پیشاالگویی» [تثبیت نشده] است، تنها با بازاندیشی تاریخی و گفت وگوی نقادانه با سنت عقلانی این کشور است که می‌تواند امیدوار باشد به مرحله «الگویی» یا شکل‌گیری یک «سنت مستقل علوم اجتماعی» دست یابد. و این ممکن نمی‌شود مگر اینکه علم تاریخ و فلسفه …

آیت‌الله سید مصطفی محقق داماد گفت: ما به متدین بودن خود افتخار می‌کنیم، اما در برابر غیرخودی‌ها موضع دشمنی می‌گیریم و این اتهامی است که به پیروان ادیان وارد شده است. تنها راهی که حاصل تجربه ۸۰ ساله من است، ترویج رواداری میان فرقه‌ها و ادیان دیگر است و راه تحقق رواداری نیز گفت‌وگوی بین‌ادیانی است.

دگردیسی، قانون طبیعت است. نه پیروزی‌های سیاسی دائمی‌اند و نه شکست‌های خصوصی پایدار. تاریخ محصول همین رفت‌ و آمدهای مداوم میان خانه و خیابان است. اینکه انسان و جامعه دوباره به سیاست بازمی‌گردند یا نه معمای اصلی نیست؛ پرسش مورد بحث این است که جامعه اکنون در کدام نقطه از چرخه فرسودگی و بازگشت ایستاده است؟ …

برای دهه‌ها، سه حرف GTi در اروپا فقط یک نشان ساده روی بدنه خودرو نبود؛ یک فلسفه بود. فلسفه‌ای که می‌گفت یک هاچ‌بک کوچک شهری هم می‌تواند دیوانه‌کننده، سریع و هیجان‌انگیز باشد. حالا پژو تصمیم گرفته همین افسانه قدیمی را وارد عصر برق کند؛ تصمیمی که برای بعضی‌ها آینده جذاب خودرو‌های اسپرت است و برای بعضی …

واکاوی چهره اسطوره‌ای شاهنامه می‌تواند دستمایه پرورش اندیشه سیاسی ایرانیان باشد.

خطیب این هفته نماز جمعه تهران گفت: غدیر کلید خوشبختی جمعی انسان ها و راه رسیدن به حیات طیبه جمعی غدیر است. در حقیقت غدیر روش تحقق توحید در عینیت اجتماعی است و نقطه عزیمت از بندگی فردی به بندگی جمعی و تمدنی است غدیر حامل فلسفه سیاسی اسلام آن هم اسلام ناب محمدی است. در پیام دیروز رهبر عالیقدر و عزیزمان …

در روزگاری که خودرو‌های برقی یکی پس از دیگری جای موتور‌های درون‌سوز را می‌گیرند و گیربکس‌های اتوماتیک تقریباً بر بازار خودرو‌های اسپرت مسلط شده‌اند، هنوز محصولاتی وجود دارند که به فلسفه سنتی رانندگی وفادار مانده‌اند. هوندا سیویک تایپ R یکی از همین خودروهاست؛ هاچ‌بکی که بسیاری از کارشناسان و علاقه‌مندان …

شفقنا غدیر صرفاً اعلام یک فضیلت برای امیرالمؤمنین(ع) نبود؛ بلکه معرفی «پرچم هدایت» و «معیار تشخیص جبهه حق» در طول تاریخ بود. از همین رو امام حسن عسکری(ع) فلسفه حدیث غدیر را شناساندن حزب‌الله در روزگار اختلاف‌ها و آشوب‌های فکری دانسته‌اند؛ زیرا هرگاه راه‌ها مشتبه شود، تمسک به ولایت علی(ع) راه تشخیص …

سال ۱۴۰۱ نام دهه هشتادی‌ها بارها شنیده و در میانه اعتراضات آن سال به یکی از پرتکرارترین نام‌ها در رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و گفت‌وگوهای روزمره تبدیل شد. نوجوانانی که بسیاری از آنها هنوز تجربه حضور در دانشگاه یا بازار کار را نداشتند، در روایت بخشی از جامعه به نماد جسارت، مطالبه‌گری و تغییرخواهی بدل …

فلسفه، دانشی صرفاً آموزشی یا مجموعه‌ای از محفوظات نظری نیست، بلکه نحوه‌ای از آگاهی تاریخی است که باید بتواند نسبت انسان را با جهانش آشکار کند. داوری اردکانی در فراز پایانی پیام خود گفت: «فلسفه اگر در این اواخر به درس بی‌رونقی مبدل شده است تا دو قرن گذشته چندان غریب نبوده و جایگاهی در تاریخ و زندگی مردم …

امیر میرحاج گفت: آزادی مفهومی ذاتاً «مبهم» و مورد مناقشه است، زیرا معنای آن در طول تاریخ دچار گسست و تضادهای بنیادین شده است. این ابهام از آنجا ناشی می‌شود که آزادی صرفاً یک آرمان انتزاعی نیست، بلکه یک «سلاح ایدئولوژیک» قدرتمند است که گروه‌های مختلف برای مشروعیت‌بخشی به اهداف سیاسی خود آن را بازتعریف …

خردادماه امسال، رضا داوری اردکانی، فیلسوف و رئیس پیشین فرهنگستان علوم، ۹۴ ساله شد. به این مناسبت، پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی، روز یکشنبه ۱۰ خردادماه، نشستی با عنوان «مقام فلسفه در دوره تاریخ ایران اسلامی» برگزار کرد که داوری اردکانی پیامی به این همایش فرستاد و در آن به بنیادی‌ترین پرسش‌های …

همه ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، حقوقی، اخلاقی و عقلانی توسعه در درون یک سیستم متحد برساخته شده‌اند و نمی‌توان یکی را بر دیگری مقدم و یا متأخر شمرد. این خطای تاریخی نباید دوباره تکرار شود. بنابراین برای بازسازی تاریخ تمدنی ایران، موازی بودن بازسازی و همزمانی «توسعه جامعه و سیستم و زیست جهان» …

به‌باور ریشارد گراملیش، اشخاص معرفی شده در این کتاب به‌هیچ‌وجه همگی صوفی نیستند، اما جملگی به‌نحوی به نوشته‌های صوفیانه راه یافته‌اند و از آنان در مقام پیشرو شیوه زندگی صوفیانه استفاده می‌شود و اغلب به تصرف تصوف درمی‌آیند و صوفی خوانده می‌شوند، «هرچند به‌هیچ‌روی، خود را چنین نپنداشته‌اند».

باور کردنی نیست که یکی از پرافتخارترین بازیکنان تاریخ فوتبال جهان، به مناسبت قهرمانی در لیگ عربستان زار زار اشک می‌ریزد. همین قاب ماندگار اما، بخش بزرگی از اسرار «رونالدو» شدن را فاش می‌کند؛ آنجا که روشن می‌شود چگونه میل بی‌پایان یک نفر به جنگیدن و پیروز شدن، کمک می‌کند او تا بالاترین قله‌ها پیش برود …

k: شاهنامه | ایران | فردوسی | شاهنامه فردوسی

از منظر فلسفه تاریخ، «تله توسیدید» تجسم یک «جبر ساختاری پوزیتویستی» است؛ فرضیه‌ای که ادعا می‌کند ساختار سیستمیک توزیع قدرت، رفتار بازیگران را به سمتی سوق می‌دهد که حتی برخلاف میل باطنی‌شان، در هاضمه‌ی جنگ بلعیده شوند. این تله، بازخوانی مدرن مفهوم «تقدیر گرایانه» (Fatalistic) تاریخ است که در آن، صعود …

این وضعیت در جامعه‌ ایران که پویایی و مطالبه‌گری در برابر انواع محرومیت‌ها و تبعیض‌ها از وجوه برجسته آن است، قابل دوام نخواهد بود. از این رو تضادها رو به گسترش خواهد رفت و ساخت قدرت ناگزیر از انتخاب میان دو مسیر است؛ الف) پذیرش تکثر و مطالبات فزاینده اجتماعی و تمهید سطح قابل قبولی از «چانه‌زنی» میان …

گذار از قرون وسطی به دوران مدرن، یکی از بنیادی‌ترین تحولات تاریخ فلسفه به شمار می‌رود. فلسفه قرون وسطی اگرچه اغلب دوره‌ای راکد و فاقد پویایی فکری تصور شده، ا...

کتاب «تاریخ زیبایی‌شناسی؛ جلد اول: زیبایی‌شناسی قدیم» به بررسی ریشه‌های اندیشه درباره زیبایی و هنر در جهان باستان، از شعر و فلسفه یونان تا معماری و موسیقی رومی می‌پردازد. کتاب نشان می‌دهد مفاهیمی مانند زیبایی، هارمونی و هنر چگونه در سنت فکری و هنری دوران قدیم شکل گرفته‌اند.

پژوهشگر فلسفه معتقد است هویت ایرانی باید به عنوان فرآورده‌های فرهنگی مردم ایران در تاریخ انسانی شناخته شود و تاریخ ایران نه بر اساس شرحِ احساسی از جنگ‌ها و تاریخ سلطنت‌ها و سیره پادشاهان، بلکه با محوریت فرهنگ و ادبیات و تمدن مردم ایران قوام می‌پذیرد.

خیام از رازآلودترین چهره‌های چندوجهی فرهنگ ایران است که سیمای حقیقی او زیر آوار بدفهمی‌ها، تحریف‌ها و فقر مطالعه تاریخ، فلسفه و علم ناشناخته مانده است

در تاریخ غمبار این سرزمین، همیشه هیجان جای عقل را گرفته و حکومتگران و تصمیم‌گیران ما در بزنگاه های تاریخی می‌توانستند اعدام نکنند و سایر مجازات را جایگزین کنند تا از چرخه تولید خشونت بیهوده جلوگیری کنند. از شیخ فضل الله نوری گرفته تا حسین فاطمی، از مرتضی کیوان گرفته تا خسرو گلسرخی و از غلامرضا نیک‌پی …

  «نرم‌افزار مدنی‌سازی» دوورژه ستیز سیاسی را از خیابان به صندوق رأی برده، نظریه‌ی هانتینگتون را از منظر «سخت‌افزار عملیاتی» برای جابه‌جایی نخبگان مهیا می کند. در تاریخ معاصر ایران (از انقلاب ۵۷، خرداد ۷۶ تا تیر ۱۴۰۳)، هرگاه ترکیب نظریه دوورژه و هانتینگتون توانسته است میانه‌روها و اصلاح طلبان درون حاکمیت …

فلسفه مهریه در طول تاریخ و در میان فرهنگ‌های مختلف همواره نمادی از تعهد، عشق یا پشتوانه مالی بوده است. اما گاهی این سنت قدیمی از مسیر رایج طلا، سکه و املاک خارج شده و به سوژه‌هایی حیرت‌انگیز برای رسانه‌ها تبدیل می‌شود.

پس از آنکه ساموئل جانسون با دیدگاه فلسفی جرج برکلی آشنا شد، در واکنشی مشهور با تمام قدرت به یک سنگ لگد زد. این پاسخ تند و نمایشی جانسون به استدلال‌های برکلی...

ژیژک تأکید می‌کند که مقاومت واقعی نه در رد کامل فناوری، بلکه در حفظ آن هسته ناگفتنی و مقاومت‌کننده سوژه است. تا وقتی سوژه بتواند بگوید «نه»، حتی در میان قوی‌ترین شبکه‌های دیجیتال، هنوز امیدی برای انسانیت باقی مانده است. این رساله پایانی، کتاب را با پرسش‌های باز و تأمل‌برانگیز به پایان می‌رساند و خواننده …

اگرچه ماکیاولی مدت‌ها به خاطر حمایت از روش‌های شیطانی و فرصت‌طلبانه در عرصه سیاست - که در کتاب «شهریار» شهرت یافت - شناخته شده است، اما دیدگاه‌های واقعی او چندان افراطی نبودند.

پژوهشگر فلسفه باستان‌شناسی گفت: ایران، آلاسکا نیست. ایران، گرینلند یا ایسلند نیز نیست. ایران یکی از غنی‌ترین کانون‌ها و محورهای تاریخ، فرهنگ و تمدن بشری است. صیانت از ایران و مواریث فرهنگی آن، در حقیقت صیانت از میراث فرهنگی جامعه‌ی بشری است.

در تاریخ جوامع انسانی به ویژه جهان اسلامی و ایرانی، لحظاتی وجود دارد که مردم به صورت خودجوش و گسترده به خیابان‌ها می‌آیند؛ نه فقط برای اعتراض یا مطالبه، بلکه برای اعلام و تحقق اراده جمعی خود. چنین پدیده‌ای را می‌توان از منظر فلسفه سیاست، جامعه‌شناسی و روان‌شناسی اجتماعی به‌عنوان شکلی از «همبستگی کنش‌مند» …

یکی از مشهورترین آموزه‌های تاریخ فلسفه جمله‌ایست که می‌گوید: «خودت را بشناس». اما این سخن به راستی چه معنایی دارد؟

پایان سندرم حقارت تاریخی سرآغاز عصر طلایی شکوفایی علمی و اراده مجاهدانه در مسیر پیشرفت است.

ابراهیم اشک شیرین، پژوهشگر فلسفه می‌گوید: با قطعیت گفت که گروه‌های دانشگاهی، بیشتر مقلد مستشرقان غربی‌اند و گفته‌های آنان را حقیقتی قطعی می‌دانند. این وضعیت به‌ویژه در گروه‌های تاریخ و جامعه‌شناسی دیده می‌شود؛ جایی که اغلب دیدگاه‌های سطحی و مغرضانه غربی‌ها به شکلی ناقص تکرار می‌شود و همین باعث شده نتوانند …

سفیر ایران نزد سازمان ملل در نامه‌ای به دبیرکل سازمان ملل و شورای امنیت گفت: «در ساعات اولیه بامداد 6 آوریل 2026 (17 فروردین)، دانشگاه صنعتی شریف مورد حمله رژیم اسرائیل و ایالات متحده آمریکا قرار گرفت. این حمله غیرقانونی موجب وارد آمدن خسارات شدید به دانشکده مهندسی عمران، گروه فلسفه علم، پژوهشکده‌های …