گلوگاه حیاتی تجارت انرژی جهان بستهشدن یا تقریباً متوقفشدن تردد در تنگه هرمز به یکی از کمسابقهترین اختلالهای دریایی عصر مدرن تبدیل شدهاست. پیش از ۲۸ فوریه (۹ اسفند ۱۴۰۴)، روزانه بیش از ۱۰۰ کشتی از مسیر قابل کشتیرانی ۳۳کیلومتری هرمز عبور میکردند. اهمیت ویژه (پیش از جنگ) : مسیر حدود ۳۸ درصد نفت خام حملشده از طریق دریا مسیر ۲۹ درصد گاز مایع (LPG) مسیر ۱۹ درصد گاز طبیعی مایع شده (LNG) جهان در نخستین هفته پس از آغاز جنگ علیه ایران، ترددها به حدود ۵ کشتی در روز رسید. این وضعیت، به استثنای وقفهای کوتاه در ژوئن، تقریبا ادامه داشته است. از ۱۵ ژوئیه تا ۲۳ اوت (۲۴ تیر تا یک شهریور) نیز میانگین تردد روزانه تنها چیزی در حدود ۵ کشتی بوده است. این میزان تردد یعنی چیزی در حدود ۹۵ درصد کاهش ترددها نسبت به شرایط عادی.
چرا بحران هرمز با بحرانهای قبلی متفاوت است؟ صنعت کشتیرانی طی سالهای گذشته با بحرانهای بزرگی مانند کرونا، انسداد کانال سوئز توسط کشتی «اِوِر گیون» و حملات حوثیها در دریای سرخ مواجه شده است. تفاوت اصلی وضعیت تنگههرمز با این بحرانها، «نبود مسیر جایگزین واقعی» است. کشتیهایی که از سوئز عبور نمیکنند، میتوانند مسیر دماغه «امید نیک» در جنوب آفریقا را انتخاب کنند. کشتیهایی که از دریای سرخ دوری میکنند نیز امکان تغییر مسیر دارند. اما برای هرمز چنین گزینهای در مقیاس مشابه وجود ندارد. برخی خطوط لوله، ازجمله خط لوله شرق به غرب عربستان و خط لوله حبشان – فجیره امارات، میتوانند بخشی از نفت را به بنادر دریای سرخ یا دریای عمان منتقل کنند. ظرفیت آنها تنها بخش محدودی از حجم انتقالیافته از هرمز در دوران عادی را پوشش میدهد. این محدودیت بهویژه … …
