معدن ؛ گسل و زلزله!

آرمان امروز : پژوهشی جدید درموسسه‌ی تحقیقات علوم زمین در آلمان نشان می‌دهد که پیامدهای زیست‌محیطی و زمین‌شناختی استخراج از معدن‌های روباز که یکی از نتیجه‌های آن پایین رفتن آبخوان‌ها (سفره‌های آب زیرزمینی) است، می‌تواند بسیار فراتر از محدوده‌ی خود معدن گسترش یابد.

این موضوع، در ایران که آبخوان‌ها به‌سرعت پایین می‌روند، بسیاری از دشت‌ها دچار فرونشست شده، و کل کشور مستعد بوم‌لرز (زلزله) است، باید مورد توجه جدی قرار گیرد.

نتایج این مطالعه نشان می‌دهد فعالیت معدن‌های روبازِ زغال‌سنگ با ایجاد تغییرات گسترده در سطح آب‌های زیرزمینی، می‌تواند موجب فرونشست‌های نامتقارنِ زمین و حتی فعال‌شدن گسل‌هایی شود که برای مدت طولانی غیرفعال بوده‌اند. به گزارش روزنامه‌ی گاردین، پژوهشگران مرکز علوم زمین هلمهولتز آلمان (GFZ) با بررسی داده‌های ماهواره‌ای، مشاهده‌های زمین‌شناسی، و مدل‌سازی‌های ژئوفیزیک در منطقه‌ی زغال‌سنگ راینلند در غرب آلمان، در محدوده‌ی بین شهرهای آخن و کلن، آثار گسترده‌ی فعالیت‌های معدنی بر سطح زمین و ساختارهای زمین‌شناختی منطقه را بررسی کردند. یکی از یافته‌های مهم این مطالعه، چاپ‌شده در مجله‌ی زمین شناسی مهندسی (Engineering Geology) حاکی است که آثار فرونشست ناشی از برداشت آب زیرزمینی می‌تواند تا حدود ۲۰ کیلومتر فراتر از لبه‌ی معدن مشاهده شود.

به گفته دکتر مهدی معتق استاد ایرانی مرکز تحقیقات علوم زمین لایبنیتز هانوفر که مسئولیت این پروژه را بر عهده داشته، در معادن روبازآلمان برای آن که عملیات استخراج در عمق زیاد امکان‌پذیر باشد، حجم قابل توجهی از آب زیرزمینی از اطراف معدن پمپاژ و خارج می‌شود که در نتیجه‌ی آن، سطح آب زیرزمینی پایین می‌رود. کاهش سطح آب زیرزمینی می‌تواند باعث فشرده ‌شدن لایه‌های زیرسطحی و در نتیجه فرونشست زمین شود. این تغییرات همچنین می‌تواند تنش‌های موجود در پوسته‌ی زمین را تغییر دهد و در شرایطی، موجب حرکت در امتداد گسل‌هایی شود که پیش از آن برای مدت طولانی پایدار و غیرفعال بوده‌اند. این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا در حالی که فرونشستِ ناشی از استخراج مستقیم در محدوده‌ی معدن پدیده‌ای … …