ایران و آمریکا؛ از تله تل‌آویو تا ابتکار تهران - دیپلماسی ایرانی

دیپلماسی ایرانی: جنگ‌ها با تصمیم دولت‌ها آغاز می‌شوند، اما ادامه یا پایان آنها تنها در اختیار فرماندهان و سیاستمدارانی نیست که نخستین فرمان حمله را صادر کرده‌اند. در پس هر جنگ، مجموعه‌ای از نیروهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی حضور دارند که منافع و محاسبات متفاوتی دارند. برخی خواهان گسترش رویارویی‌اند، برخی از استمرار بحران سود می‌برند و گروهی دیگر برای جلوگیری از جنگی فرسایشی تلاش می‌کنند. در بحران کنونی ایران و امریکا نیز پرسش اساسی این است: چه کسانی از ادامه جنگ سود می‌برند، چه کسانی هزینه آن را می‌پردازند و تهران چگونه می‌تواند ابتکار عمل را به دست گیرد؟

در یادداشت پیشین، «تله تل‌آویو» برای توضیح خطری به کار رفت که می‌تواند منازعه تاریخی اعراب و اسراییل را به رویارویی فراگیر ایران و اسراییل و سپس شکاف عمیق‌تر ایران با کشورهای عربی تبدیل کند؛ مسیری که امریکا را نیز بیشتر درگیر یک جنگ فراگیر می‌سازد. خروج از این تله مستلزم شناخت آرایش نیروهای مؤثر بر تصمیم‌های تهران، واشنگتن و پایتخت‌های منطقه است.

در اسراییل، بخشی بزرگ از جریان‌های راستگرا و امنیت‌محور، فشار نظامی بر ایران را ضرورتی راهبردی می‌دانند. برای نتانیاهو، بحران ایران با رقابت‌های داخلی و مسئله بقای سیاسی نیز پیوند یافته است. بااین‌حال، نباید همه تصمیم‌های امنیتی اسراییل را به منافع شخصی نخست‌وزیر فروکاست. در میان مخالفان او نیز جریان‌هایی حضور دارند که درباره مهار قدرت منطقه‌ای ایران اختلاف بنیادینی با دولت کنونی ندارند. بنابراین تغییر دولت در تل‌آویو لزوماً به معنای پایان تهدید نظامی نیست. …