روبیو ماشه‌ی روایت سازی را پیش از اسلحه چکانده است

در جریان حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به کشورمان پاسخ ما نیز نظامی بود. در عرصه دیپلماسی هم هرجا امکان و ضرورتی وجود داشت وارد میدان شدیم. در برابر حملات نظامی و با اتکا به توان موجود و حمایت مردم  پاسخ لازم را دادیم. اما باید در نظر داشته باشیم همواره در طول تاریخ مواجهه با تهدید فقط به میدان نظامی و دیپلماتیک محدود نمی‌شود. بخشی از تقابل پیش از هر اقدام عملی در ذهن مخاطبان و از مسیر افکار عمومی و با هدایت رسانه ها شکل می‌گیرد. روایت‌سازی از تاریخ و تمدن یک کشور هم می‌تواند ابزاری برای مشروعیت‌بخشی به سیاست‌های آن کشور یا تخریب تصویر رقیب باشد. این همان «توپخانه نرم» است که نباید از اثرگذاری آن غافل بمانیم. اگر طرف مقابل در این میدان فعالانه عمل می‌کند ما نیز باید با ابزار متناسب وارد شویم؛ نه با تکرار مواضع اعتراضی بلکه با روایت مستند ارتباط مؤثر با افکار عمومی جهان و دیپلماسی فرهنگی هدفمند.

اظهارات اخیر مارکو روبیو درباره تاریخ و تمدن ایران را باید در همین چارچوب دید. او از یک تریبون بین‌المللی تصویری از ایران ارائه می‌کند که در خدمت اهداف سیاسی کشورش است . اگر این روایت‌سازی بخشی از تلاش برای توجیه فشارهای بیشتر یا آماده‌سازی افکار عمومی برای حمله احتمالی آینده باشد پاسخ ما هم باید متناسب با همین میدان طراحی شود.

در واکنش به این اظهارات بسیاری از چهره‌های فرهنگی و مقامات کشور به محکوم کردن روبیو و زیر سؤال بردن شناخت تاریخی او پرداخته‌اند. اعتراض به چنین مواضعی قابل فهم است اما محکوم کردن به‌تنهایی نمی‌تواند روایت رقیب را در افکار عمومی جهان خنثی کند. وقتی مخاطب سخنان روبیو مردم جهان هستند پاسخ ما هم باید به همان مخاطب برسد.

مسئله این است که چه تصویری از ایران در ذهن مخاطب جهانی شکل می‌گیرد و ما برای اثر گذاشتن بر این تصویر چه کرده‌ایم. واکنش‌هایی که عمدتاً در فضای داخلی بازتاب پیدا می‌کنند لزوماً نمی‌توانند روایت طرف مقابل را در سطح بین‌المللی به چالش بکشند.

اگر طرف مقابل تاریخ را برای پیشبرد منافع سیاسی خود روایت می‌کند ما هم باید روایت مستند خودمان را به جهان برسانیم. این کار با … …