این اقدام، که بر اساس توافقی با دولت مرکزی سوریه صورت گرفت، نتیجهی مستقیم انحلال پیشین حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) و توافق عبدالله اوجالان با سازمان اطلاعاتی ترکیه (میت) ارزیابی میشود.
با این حال، واکنشهای دوگانهی آنکارا و واشنگتن که هر یک این رویداد را حاصل راهبرد خود معرفی میکنند، نشان از آن دارد که انحلال قسد، نه یک پیروزی یکجانبه، که نقطهی تلاقی دو راهبرد موازی است که در آن از یک سو، «نقشهی راه آنکارا» برای حذف نهادهای اقماری پ.ک.ک از مرزهای جنوبی خود، و از سوی دیگر، «مدیریت واشنگتن» برای خروج سازمانیافته از سوریه و حفظ دستاوردهای ژئوپلیتیکی خود در چارچوب طرح کلان خاورمیانه است.
تحولات موجود نشان میدهد که انحلال قسد، یک رویداد تاریخی کمنظیر در تحولات سوریه پس از ۲۰۱۱ محسوب میشود. این گروه که در سال ۲۰۱۵ با حمایت مستقیم نظامی، آموزشی و مالی آمریکا تأسیس شد، در طول ۱۲ سال، بهعنوان مهمترین متحد واشنگتن در مبارزه با داعش و همچنین بزرگترین مانع راهبردی آنکارا در شمال سوریه ایفای نقش کرد.
اما آنچه این رویداد را پیچیده میسازد، ادعای هر یک از دو بازیگر اصلی یعنی ترکیه و آمریکا بر مدیریت آن است، از منظر آنکارا انحلال قسد، حلقهی نهایی از زنجیرهای است که با توافق اوجالان و میت آغاز شد. رسانههای نزدیک به حزب عدالت و توسعه، این رویداد را بهعنوان «برگ برنده» و نشانهی موفقیت راهبرد اردوغان در مهار پ.ک.ک و اقالیم آن در سوریه قلمداد میکنند.
از سویی از منظر واشنگتن، تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و نمایندهی ویژهی ترامپ در پروندههای منطقه، انحلال قسد را «یک رویداد تاریخی و حماسی» توصیف کرده و آن را بخشی از «طرح خاورمیانهی دونالد ترامپ» معرفی نموده است.
انحلال قسد را نمیتوان خارج از بستر توافق اوجالان با سازمان اطلاعاتی ترکیه (میت) تحلیل کرد. بر اساس این توافق، که با تصویب قانونی در مجلس ترکیه در ۱۰ اوت ۲۰۲۶ رسمیت یافت، پ.ک.ک رسماً منحل شد و فرایند خلع سلاح آن آغاز گردید. …
