جانفدای ایران بودن، پیش از آنکه یک عنوان باشد، نوعی نگاه و مسولیتپذیری است یعنی فرد خود را نسبت به سرنوشت کشور و مردمش مسئول بداند و در هر جایگاهی که قرار دارد، برای بهبود شرایط و حفظ منافع ملی تلاش کند. یک نفر ممکن است در میدان دفاع از کشور حضور داشته باشد و دیگری در کارخانه، دانشگاه، مدرسه، عرصه فرهنگ، حوزه اقتصاد یا حتی با مدیریت صحیح مصرف منابع، همان هدف را دنبال کند.
همانطور که رئیسجمهوری نیز در رزمایش «جانفدایان ایران»، حضور گسترده اقشار مختلف مردم را نمادی از پیوند عمیق ملت با ایران و اراده جمعی برای صیانت از عزت، استقلال، تمامیت ارضی و اقتدار کشور دانست. او با قدردانی از حضور مسئولانه مردم، این مشارکت را جلوهای از مسئولیتپذیری ملی و تعلق خاطر به سرزمین توصیف و تأکید کرد: «صرفهجویی همین مردم جانفدا در مصرف بنزین، گاز و برق میتواند از توقف چرخ کارخانهها جلوگیری و به کنترل مصرف انرژی کمک کند.»
بنابراین، جانفدایی تنها به معنای قراردادن جان در معرض خطر نیست. گاهی فدا کردن بخشی از آسایش، وقت، توان و منافع شخصی برای حفظ منافع عمومی نیز جلوهای از همین روحیه است. صرفهجویی در مصرف انرژی، حمایت از تولید، افزایش بهرهوری، مشارکت در فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی و کمک به حل مسائل جامعه، نمونههایی از کنشهایی هستند که میتوانند در تقویت توان ملی مؤثر باشند.
در چنین نگاهی، «جانفدایان ایران» را میتوان بخشی از سرمایه اجتماعی کشور دانست. مردمی که حضورشان تنها به یک عرصه محدود نیست و میتوانند در میدانهای مختلف، از دفاع و امنیت گرفته تا اقتصاد و فرهنگ، در مسیر حفظ منافع ملی نقشآفرینی کنند. حاصل چنین مشارکتی، تقویت همدلی، افزایش انسجام اجتماعی و شکلگیری احساس مسئولیت مشترک نسبت به آینده ایران خواهد بود.
جانفداها؛ از پویش مردمی تا نهاد میانی جامعه
محمد عطریانفر
عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی …
