[حکمت‌الله ملاصالحی] باستان‌شناسی میهن‌دوست

اکسیر و عصاره اسطوره گیلگمش سومری نیز چنین گواهی می‌دهد. هریک از ما آن‌گونه که در زمانی خاص زاده شده‌ایم، مقدر و قطع و حتم و اجتناب‌ناپذیر،هنگامی هم می‌رسد، چشم از جهان فرو می‌بندیم و در می‌گذریم.

چه به پاره دیگر آیه و کلام قرآن که می‌گوید: " وَیَبقی وَجهُ رَبِّکَ ذُوالجَلالِ وَالاِکرام" باور داشته باشیم و چه نداشته باشیم، چه ایمان به عالم غیب و قدس و مراتب متعالی و ملکوتی و مینوی‌تر هستی، داشته باشیم و چه نداشته باشیم،اگر نگوییم دادورانه و اخلاقی‌ترین، بی‌تردید یکی ازدادورانه و اخلاقی‌ترین مسأله‌ها و پرسش‌های پیشاروی هریک از ما این است که ازخود بپرسیم، هریک از ما که از نخستین دم تولد و ورود به جهان گیتیانه که تا آخرین لحظه و دم فروبستن چشم از جهان و در گذشتن از گیتی که از خوان‌های ضیافت و مواریثی کام برگرفته‌ایم که همه یکسر دستاورد و حاصل دسترنج انسان‌ها و نسل‌هایی بوده است که بما رسیده است،ما چه میراثی ازخود پس ازمرگ برای انسان‌ها و نسل‌های پرشماری که از پی ما خواهند آمد و درخواهند رسید،می‌نهیم.

انسان رخدادی فرهنگی

ما انسان‌ها تنها هستندگان سیاره زمین هستیم که از خود، پس از مرگ و چشم فروبستن از گیتی، میراث بجای می‌نهیم. میراثی که فرهنگی است. چون ما تنها هستندگان و باشندگانی هستیم که فرهنگی است. نحوه بودن و حضور ما در جهان، فرهنگی است. تاریخ و جغرافیای تاریخی انسان رخدادی فرهنگی است.

همه تاریخ انسان، تاریخ فرهنگ آدمی‌ست. تاریخ و فرهنگ انسان بودن او نحوه حضور و ظهور فرهنگی او در جهان است. هرآینه و هر چند مراد از فرهنگ به مفهوم و در معنای کلان آن گشودگی وجودی انسان است. غرض گشودگی وجودی و فرهنگی انسان از هر جنس و نوع و در هرسطح و عمق از ساده‌ترین رفتارهای عملی او گرفته تا ژرف و ریشه و سرچشمه‌ای‌ترین دریافت‌های ژرف و شگرف و سیر رازآمیز و رازناک و رازانگیز و سرچشمه‌ای و معنوی و متعالی وجودی او و شهودها و دریافت‌های ریشه‌ای او از مراتب متعالی‌تر وجود هم هست. …